Rolnikom bezpłatnie rozdającym plony należy się ochrona prawna

Zobacz galerię (1)

Rolnicy przekazujący nieodpłatnie swoje plony wymagają ochrony prawnej – uznała grupa parlamentarzystów. I wystąpiła do ministerstwa z interpelacją w tej sprawie.

W ostatnich tygodniach głośno zrobiło się o rozdawaniu przez  rolników – w różnej formie, m.in. tzw. samozbiorów – swoich produktów. To efekt przede wszystkim bardzo niskich cen skupu poszczególnych płodów rolnych, jak ziemniaki czy papryka, inne warzywa i owoce. Gospodarze z różnych miejsc Polski uznali, że ich produkty przynajmniej się nie zmarnują. O takich akcjach informowały nawet największe, ogólnopolskie media.

Brak jasnych ram prawnych

Zostały dostrzeżone także na poziomie Sejmu, co udowadnia interpelacja posłów Koalicji Obywatelskiej – Iwony Małgorzaty Krawczyk, Marka Jana Chmielewskiego oraz Łukasza Horbatowskiego – „w sprawie ochrony prawnej rolników przekazujących nieodpłatnie swoje plony”.

„W ostatnim okresie w wielu regionach kraju odnotowano przypadki, w których rolnicy – w obliczu nieopłacalności zbiorów, zerwania łańcuchów dostaw bądź działań dezinformacyjnych – byli zmuszeni do społecznego przekazywania płodów rolnych lub ponosili straty wynikające z błędnych informacji rozpowszechnianych w sieci. Zjawiska te unaoczniły brak jasnych ram prawnych i podatkowych dotyczących nieodpłatnego przekazywania produktów rolnych oraz potrzebę opracowania skutecznych mechanizmów reagowania państwa na dezinformację w obszarze rolnictwa i bezpieczeństwa żywnościowego” – czytamy w interpelacji.

Rolnicy w stanie niepewności

Jak w niej wskazano, Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług w art. 7 ust. 2 stanowi, że nieodpłatne przekazanie towarów przez podatnika może zostać uznane za dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu, jeśli przy ich nabyciu przysługiwało mu prawo do odliczenia podatku naliczonego. Jednocześnie ustawa przewiduje wyjątki dla niektórych przypadków – w szczególności prezentów o małej wartości i próbek – a rozporządzenia wykonawcze ministra finansów okresowo umożliwiają zastosowanie stawki 0 proc. VAT przy przekazaniu żywności na rzecz organizacji pożytku publicznego.

„W praktyce oznacza to, że rolnicy prowadzący działalność gospodarczą i będący czynnymi podatnikami VAT nie mają jednoznacznej pewności, w jakich okolicznościach nieodpłatne przekazanie plonów może zostać potraktowane jako czynność opodatkowana. Z kolei rolnicy ryczałtowi, choć korzystają ze zwolnienia, pozostają w stanie niepewności interpretacyjnej w zakresie dokumentowania takich czynności” – brzmi wystąpienie.

Trzeba zwalczać dezinformację

Równocześnie posłowie zwracają uwagę na obserwowane przypadki fałszywych informacji rozpowszechnianych w internecie, dotyczących rzekomych „darmowych zbiorów” czy „nieodebranych płodów rolnych” (na czym rolnicy byli stratni). Ich zdaniem wskazują one na konieczność włączenia w system ochrony rolników instytucji odpowiedzialnych za przeciwdziałanie dezinformacji w przestrzeni cyfrowej.

„Taką rolę może pełnić NASK – Państwowy Instytut Badawczy działający pod nadzorem ministra cyfryzacji, który posiada kompetencje w zakresie monitorowania i reagowania na zjawiska dezinformacyjne” – przekonują parlamentarzyści.

W tym kontekście zasadne jest w ich ocenie rozważenie zmian prawnych lub wydania wytycznych interpretacyjnych, które zwiększą ochronę prawną rolników.

W interpelacji zawarto konkretne pytania dotyczące powyższej materii. Wrócimy do tematu po udzieleniu odpowiedzi przez ministerstwo rolnictwa.

• Agrobiznes bez tajemnic. Zamów prenumeratę miesięcznika "Przedsiębiorca Rolny" już dziś