Zwalczanie chwastów wiosną w zbożach ozimych

Zobacz galerię (1)

Podstawowym warunkiem skutecznej ochrony zbóż ozimych przed chwastami jest wybór prawidłowego terminu zabiegu oraz właściwego herbicydu.

W obrocie handlowym znajduje się wiele różnych herbicydów, co pozwala na ich wybór w zależności od stanu i stopnia zachwaszczenia i zapewnia ograniczenie występowania chwastów.

Zboża ozime najbardziej narażone są na zachwaszczenie we wczesnych fazach rozwojowych – jesienią i wiosną w fazie krzewienia do początku strzelania w źdźbło.

W późniejszych fazach rozwojowych zboża wywierają silną presję konkurencyjną wobec chwastów i je zagłuszają. Wczesny siew zbóż jest warunkiem wykonania zabiegów jesiennych.

Chwasty w zbożach ozimych powinny być zwalczane jesienią. Z różnych względów np. opóźnione siewy, niezbyt wysokie zachwaszczenie jesienne czy niekorzystne warunki pogodowe (mało wilgoci w glebie) stosowanie herbicydów jesienią jest niemożliwe.

Wówczas chwasty jednoliścienne i dwuliścienne pojawiają się na przedwiośniu i wiosną, a ochronę można przeprowadzić: po wznowieniu wiosennej wegetacji, w fazie krzewienia czy na początku strzelania w źdźbło.

Zabiegi wiosenne traktowane są jako uzupełniające, ale powinny być przeprowadzone jak najwcześniej do końca fazy krzewienia.

Dobór herbicydu będzie uzależniony od wiosennego zachwaszczenia, dlatego warunkiem skutecznej wiosennej ochrony zbóż ozimych przed chwastami jest umiejętne rozpoznanie gatunków chwastów na polu.

Zabiegi powinnyśmy wykonać jak najwcześniej do końca fazy krzewienia, gdy chwasty znajdują się we wczesnych fazach rozwojowych.

Bezpośrednio po ruszeniu wegetacji w celu wyeliminowania miotły zbożowej, wyczyńca polnego możemy zastosować w pszenicy ozimej herbicydy takie jak: Fantom 069 EW, Foxtrot 096 EW czy Puma Uniwersal 069 EW w dawce 1,0-1,2 l/ha.

Herbicydy Fantom 069 EW i Puma Uniwersal 069 EW można stosować łącznie z sulfonylomocznikami (Sekator 125 OD, czy Granstar 75 WG) w celu zniszczenia chwastów dwuliściennych.

W pszenicy, pszenżycie i życie nawet do fazy strzelania w źdźbło do zwalczania miotły, wyczyńca i chwastów dwuliściennych (gwiazdnica, maruna, rumian czy kapustowate) można zastosować herbicyd Atlantis 12 OD.

W celu rozszerzenia spektrum zwalczanych gatunków chwastów dwuliściennych zaleca się stosować mieszaniny zbiornikowe z preparatami: Grodyl 75 WG, Sekator 125 OD, Mustang 306 SE czy Granstar 75 WG. Atlantis 12 OD powinno używać łącznie z adiutantami: Actirob 842 EC czy Olbras 88 EC w dawce 0,5-1,0 l/ha.

Jeżeli w pszenicy i pszenżycie występuje problem z perzem można zastosować Attribut 70 SG w dawce 100 g/ha. Dawka niższa (60 g/ha) niszczy miotłę zbożową oraz samosiewy rzepaku czy tasznik pospolity. Natomiast jeżeli w łanie występują dodatkowo chwasty uciążliwe (przytulia, rumianowate, gwiazdnica, jasnoty, mak, fiołek) można go stosować łącznie z preparatami: Mustang 306 SE czy Sekator 125 OD.

Wymienione gatunki chwastów dwuliściennych należy jak najwcześniej wyeliminować z łanu, nie dalej niż do pełni czy końca krzewienia.

Do zwalczania miotły ozimej i wyczyńca polnego do końca krzewienia pszenicy i jęczmienia można polecić również herbicyd Axial 100 EC. Środki jak: Lentipur Flo 500 SC, Tolurex 500 SC, Lexus 50 WG, Sekator 125 OD czy Huzar Active 387 OD przeznaczone są do jednoczesnego zwalczania miotły, wyczyńca oraz chwastów dwuliściennych.

Miotłę zbożową i chwasty dwuliścienne do początku strzelania w źdźbło w pszenicy, pszenżycie i życie można ograniczyć poprzez zastosowanie herbicydu Chiesel Nowy 5106 WG. Jeżeli miotła jest dość zaawansowana w rozwoju (początek strzelania w źdźbło) można zastosować Apyros 75 WG w mieszaninie ze wspomagaczem Atpolan 80 EC w dawce 13,3 g/ha + 1,5 l/ha.

Aby zniszczyć również chwasty trudne (średnio wrażliwe lub średnio odporne na sulfosulfuron) możemy w pszenicy użyć herbicyd Apyros 75 WG w dawce 13,3-20 g/ha w mieszaninach ze środkami np. Granstar 75 WG (15 g/ha) lub Starane 250 EC (0,4 l/ha).

W obrocie handlowym znajduje się również szeroki asortyment herbicydów przeznaczonych do zwalczania chwastów dwuliściennych, zarówno rocznych (Arena Top 70 WG, Lintur 70 WG, Mocarz 75 WG, Deresz 306 SE, Amidosul 75 WG) jak i wieloletnich (Sekator 125 OD, Dragon 450 WG).

Na uwagę zasługuje również stosowanie herbicydów z grupy regulatorów wzrostu zwalczających chaber, gwiazdnicę, chwasty kapustowate, przytulię czepną, rumian czy marunę bezwonną – Aminopielik Super 464 SL oraz Chwastox Trio 540 SL.

Substancje z grupy regulatorów wzrostu działają najskuteczniej przy małym natężeniu promieniowania (zachmurzone niebo), natomiast zbyt duże różnice temperatury między dniem a nocą wykluczają ich stosowanie. Herbicydy te stosuje się po ruszeniu wegetacji w pełni lub do końca krzewienia zbóż.

Bardzo często w praktyce rolniczej stosowane są herbicydy sulfonylomocznikowe charakteryzujące się szerokim spektrum zwalczanych gatunków chwastów. Preparaty zawierające substancję aktywną tribenuron metylowy (Granstar SX 50 SG czy Tribex 75 WG), podobnie jak Apyros 75 WG, mogą być stosowane do fazy drugiego kolanka zbóż.

Natomiast herbicydy zawierające w swoim składzie dwie substancje aktywne: tifensulfuron metylowy i tribenuron metylowy (Granstar Ultra SX 50 SG, Pragma SX 50 SC i Rubin SX 50 SG), Biathlon 4 czy Starane 250 EC D mogą być stosowane od początku wegetacji wiosennej do fazy liścia flagowego zbóż.

Herbicydy te zwalczają między innymi: bodziszek drobny, gwiazdnicę, fiołek, mak, marunę, rumian polny, przytulię, samosiewy rzepaku i inne kapustowate, przetaczniki, ostrożeń oraz jasnoty.

Tak więc możliwości ochrony zbóż ozimych, a w szczególności pszenicy, są duże. Jeżeli w łanie pszenicy dobrze nawożonej azotem pojawiają się chwasty powodujące wyleganie, jak przytulia czepna to należy je jak najwcześniej wyeliminować do końca fazy krzewienia.

Następnie w fazie strzelania w źdźbło stosować tzw. antywylegacze np. Moddus 250 EC czy inne. Nie zaleca się łącznego stosowania regulatora wzrostu Moddus 250 EC z herbicydami. Przy stosowaniu herbicydów czy regulatorów wzrostu zawsze należy przestrzegać informacji podanych w etykiecie środków.

Pamiętajmy, że w ochronie zbóż herbicydy stosuję się na bardzo szeroką skalę natomiast należy zwracać uwagę na zmianowanie herbicydów, aby nie dopuścić do kompensacji oraz uodparniania się chwastów.

Środki chwastobójcze charakteryzują się efektywnym i szybkim działaniem, zaś użyte w odpowiednich fazach roślin uprawnych są dla nich w pełni selektywne i wpływają na uzyskanie wysokich i dobrej jakości plonów.

W ochronie zbóż należy również zwracać uwagę na czynniki agrotechniczne ograniczające zachwaszczenie, takie jak: prawidłowe zmianowanie, prawidłowe zabiegi pożniwne i przedsiewne czy czysty materiał siewny i odpowiedni termin siewu.

Zabiegi te mają na celu poprawienie konkurencyjności roślin zbożowych w odniesieniu do chwastów.

***

Dr inż. Anna Wysmułek pracuje w Katedrze Agronomii na Wydziale Rolnictwa i Biologii SGGW w Warszawie. Zajmuje się herbologią (nauka o biologii, ekologii i zwalczaniu chwastów).

Tabela. Możliwości wiosennego zwalczania chwastów jedno- i dwuliściennych w zbożach ozimych

Opracowanie własne na podstawie etykiet środków ochrony roślin (www.minrol.gov.pl)

Książka warta polecenia: