Zebrałeś rzepak? Pobierz próbki gleby do badań!

Zobacz galerię (1)

Trwają zbiory rzepaku ozimego. To idealna pora do pobrania próbek gleby i ich zbadania w okręgowej stacji chemiczno-rolniczej. O tanich nawozach trzeba zapomnieć, a z wysokimi cenami trzeba się pogodzić. Trzeba tylko dołożyć starań, aby stosować je jak najbardziej racjonalnie. Tego nie można uzyskać bez znajomości aktualnej zasobności gleby w przyswajalne składniki pokarmowe.

Do prawidłowego określanie dawek nawozów na danym polu niezbędna jest znajomość zagospodarowania plonu ubocznego przedplonu oraz realny do uzyskania na danym polu plon. Z tym nie ma większych kłopotów, bo słoma rzepaku pozostaje na polu, co umożliwia ograniczenie dawek fosforu, a przede wszystkim potasu. Słoma rzepaku, podobnie jak słoma zbóż, zawiera kilka razy więcej potasu niż fosforu. Warto przypomnieć, że nasiona rzepaku i ziarno zbóż zawierają więcej fosforu niż potasu. W związku z tym im wyższe plony rolnik uzyskuje, tym większą troskę powinien wykazać właśnie o fosfor.

W okręgowych stacjach chemiczno-rolniczych można oznaczać zawartość przyswajalnych makro- i mikroelementów metodą Mehlich 3. Metoda ta pozwala na szybsze wykonanie analiz, a także jest tańsza od dotychczas stosowanych. W Okręgowej Stacji Chemiczno-Rolniczej Warszawa-Wesoła za określenie pH i zawartości przyswajalnych makroelementów (fosforu, potasu i magnezu) w jednej próbce gleby trzeba zapłacić zaledwie 8,75 zł brutto, a mikroelementów (boru, cynku, manganu, miedzi i żelaza) 23,92 zł, co daje łącznie 32,67 zł (w tym 23 proc. podatku VAT).

Wyniki badań gleby są aktualne przez 4 lata, a jedna próbka gleby może reprezentować przy małej zmienności glebowej maksymalnie 4 ha. Zakładając, że dostarczona przez nas próbka do badań reprezentuje areał 4 ha i pobieramy ją co 4 lata, to za bardzo bogatą informację o stanie naszej gleby (pH, zawartość P, K, Mg, B, Cu, Fe, Mn i Zn) należy zapłacić zaledwie 2,04 zł/ha/rok (32,67 zł : 4 ha: 4 lata).

Warto dodatkowo wykonać analizę zawartości substancji organicznej w glebie. Koszt wykonania takiej analizy wynosi 34,36 zł brutto, co daje w naszym przykładzie 2,15 zł/ha/rok (34,36 zł : 4 ha: 4 lata). Łącznie więc za 4,19 zł/ha/rok mamy pełną informację o naszej glebie. Rolnicy, którzy są płatnikami podatku VAT mogą oczywiście odzyskać 23 proc. tego podatku.

Zaletą pobierania próbek do badań gleby w stanowisku po rzepaku jest fakt, że rośliną następczą najczęściej jest pszenica, pod którą powinno się wykonywać w razie potrzeby wapnowanie. Pszenica często stanowi bowiem przedplon dla roślin wrażliwych na zakwaszenie, np. burak cukrowy. Pod takie rośliny wapnowanie powinno się przeprowadzać właśnie pod przedplon.

Podstawą uzyskania wiarygodnych wyników badań jest prawidłowe pobranie próbek. Przy większych areałach najlepiej zlecić to firmie usługowej, a przy mniejszych wykonać samemu. Pobieranie należy przeprowadzać zgodnie z instrukcją pobierania próbek glebowych zamieszczoną na stronie Krajowej Stacji Chemiczno-Rolniczej:

1. Przed przystąpieniem do pobierania próbek należy sporządzić szkic pól gospodarstwa przeznaczonych do badań.
2. Na polach tych należy zakreślić zasięg powierzchni uprawianych roślin np. okopowe, zboża, rzepak, itp.
3. Próbka (ogólna uśredniona) powinna reprezentować obszar użytku rolnego o zbliżonych warunkach przyrodniczych (typ, rodzaj i gatunek gleby, ukształtowanie terenu) i agrotechnicznych( przedplon, uprawa, nawożenie).
4. Powierzchnia użytku przypadająca na próbkę ogólną, przy wyrównanej pod względem glebowym powierzchni i zbliżonym ukształtowaniem terenu, nie może przekroczyć obszaru 4 ha.
5. Próbkę ogólną należy przygotować oddzielnie dla każdej uprawy.
6. Próbki ogólne powinny być zaznaczone na dokładnie wykonanym szkicu, opatrzone kolejnymi numerami wraz z określeniem powierzchni pola, którą reprezentują. Próbki pobrane z użytków zielonych muszą być oprócz numeru oznakowane X.
7. Aby sporządzić próbkę ogólną należy pobrać do 20 próbek pierwotnych poruszając się po przekątnych pola lub zygzakiem (zaleca się prostopadły kierunek pobierania do zabiegów agrotechnicznych, takich jak uprawa, nawożenie).
8. Próbka ogólna (uśredniona) powinna ważyć około 0,5 kg.
9. Próbki pierwotne pobiera się laską glebową z wierzchniej warstwy gleby 0-20 cm, kolejno wykonując czynności:

• w miejscu pobierania próbki pierwotnej (pojedynczej), rolę świeżo zaoraną przydeptać,
• pionowo ustawić laskę do powierzchni gleby,
• wcisnąć laskę do oporu (na wysokość poprzeczki ograniczającej),
• wykonać pełny obrót i wyjąć laskę,
• zawartość wgłębienia (zasobnika) przenieść do pojemnika skrobaczki,
• po pobraniu próbek pojedynczych, całość wymieszać i napełnić kartonik lub woreczek

10. Próbek nie należy pobierać:

• na obrzeżach pola do 5 m,
• w miejscach po stogach i kopcach,
• w rowach, bruzdach, kretowiskach i żwirowiskach,
• w zagłębieniach i ostrych wzniesieniach terenu (w razie potrzeby z tych miejsc pobrać dodatkowe próbki).

11. Najodpowiedniejszym okresem pobierania próbek glebowych jest okres wiosenny lub jesienny przed wysiewem nawozów.
12. Należy unikać pobierania próbek bezpośrednio po zastosowaniu nawozów mineralnych, po nawożeniu organicznym oraz w okresie nadmiernej suszy lub wilgotnej gleby.
13. Zwrócić uwagę na zgodność oznaczeń zawartych na opakowaniu próbki z jej odpowiednikiem na szkicu pola.
14. Próbki tak opisane wraz z opisanym szkicem gospodarstwa, należy dokładnie zapakować i dostarczyć bezpośrednio lub pocztą do Stacji Chemiczno-Rolniczej albo przekazać pracownikowi terenowemu SChR.
15. Przy indywidualnym systemie pobierania dopuszcza się również pobieranie za pomocą innych przyrządów lub urządzeń, gwarantujących pobranie odpowiednio reprezentatywnej masy gleby.

rok po kroku w zakresie doboru odmian, nawożenia i ochrony. Zamów prenumeratę miesięcznika "Nowoczesna Uprawa" już teraz