Nawożenie przedsiewne pod zboża ozime

Zobacz galerię (1)

Przedsiewnie należy pod oziminy stosować przede wszystkim fosfor i potas. Dawka azotu powinna być niewielka. Niestety, wielu rolników nie docenia fosforu i potasu, o czym świadczą rażąco niskie dawki tych składników.

Jak podaje GUS (2019) w roku gospodarczym 2017/2018 było to zaledwie 23,1 kg P₂O₅ i 31,8 kg K₂O na 1 ha. Tymczasem szacuje się, że zboża ozime na wyprodukowanie 10 dt ziarna wraz z odpowiednim plonem słomy muszą pobrać 10-11 kg P₂O₅ i 20-27 kg K₂O.

Warto pamiętać, że ziarno zbóż zawiera znacznie więcej fosforu niż potasu i wraz z nim wywozi się z pola znaczne ilości tego pierwiastka. Im uzyskiwane plony są większe, tym ubytek fosforu jest większy. Natomiast w słomie dominuje potas i w przypadku bezpowrotnego pozbywania się słomy (nie wraca na pole w postaci obornika) należy skupić się na nawożeniu tym składnikiem. 

Dawki fosforu i potasu pod zboża zależą od oczekiwanego i realnego do uzyskania na danym polu plonu, aktualnej zawartości przyswajalnych składników pokarmowych w glebie oraz sposobu zagospodarowania plonu ubocznego przedplonu (np. słomy zbóż).

Realny plon najlepiej jest określić jako średnią z ostatnich kilku lat, odrzucając lata skrajne (bardzo dobre i bardzo słabe). Za aktualne uważa się wyniki badań zasobności gleby nie starsze niż 4-letnie.

W tabeli podano za Jadczyszyn i in. (2010) rekomendowane dawki fosforu i potasu na stanowiskach odznaczających się średnią zawartością obu makroelementów i pozostawieniu plonu ubocznego przedplonu na polu. W sytuacji, gdy zawartość jest inna i/lub plon uboczny został wywieziony z pola dawki te należy odpowiednio skorygować. Przy zawartości bardzo wysokiej dawki fosforu i potasu można zmniejszyć o 30-40 kg P₂O₅ lub K₂O a przy wysokiej o 20 kg P₂O₅ lub K₂O. Natomiast przy zawartości niskiej dawki nawozów należy zwiększyć o 30 kg P₂O₅ lub K₂O, a przy bardzo niskiej zwiększyć o 40-60 kg P₂O₅ lub K₂O. Gdy plon uboczny przedplonu zabrano z pola dawki nawozów fosforowych należy zwiększyć o 20 proc., a nawozów potasowych aż o 60-80 proc.

Tabela. Dawki fosforu i potasu pod zboża ozime

Źródło: Jadczyszyn i in. 2010

Nawozy fosforowo-potasowe powinno się równomiernie rozsiać i głęboko wymieszać z glebą podczas orki siewnej lub innych zabiegów uprawowych. W przypadku uprawy pasowej nawozy umieszcza się w rzędach roślin podczas siewu. Stosowanie pogłówne jest zdecydowanie gorszym rozwiązaniem, szczególnie fosforu, który bardzo wolno przemieszcza się w glebie.

W ostatnich latach coraz uwagi poświęca się krzemowi (Si). Jest to pierwiastek, który ogranicza wpływ niekorzystnych warunków środowiskowych (np. niedoboru wody) oraz porażenie przez choroby i żerowanie szkodników. Szczególnie dużo krzemu pobierają zboża. Jednym ze źródeł przyswajalnego dla roślin krzemu jest słoma zbóż, w której występuje w postaci fitolitów. Obserwowana od kilku lat masowa sprzedaż słomy i braku nawożenia obornikiem może powodować, że na znacznej części pól rośliny mogą odczuwać jego niedobór.

Na rynku jest dostępny nawóz wieloskładnikowy oraz środek wspomagający właściwości gleby z dodatkiem krzemu.

Krzem może być także stosowany dolistnie, ale w tym przypadku nie chodzi o zaspokojenie wymagań pokarmowych roślin, ale ma przede wszystkim działanie stymulujące odporność roślin na czynniki stresowe.

• Agrobiznes bez tajemnic. Zamów prenumeratę miesięcznika "Przedsiębiorca Rolny" już dziś