Herbicyd w fazie pełni krzewienia, czyli kiedy?

Poleć
Udostępnij
Skomentuj
Autor tekstu: inż. Adam Paradowski | redakcja@agropolska.pl
13-10-2020,9:55 Aktualizacja: 13-10-2020,15:53
A A A
Fazy wzrostu i rozwoju nie tylko zbóż są opracowane według popularnej skali BBCH, w której zastosowano system kodu dziesiętnego (podział na zasadnicze i drugorzędne fazy rozwoju). 
 
Według oficjalnej wersji skrót BBCH pochodzi od niemieckiego Biologische Bundesanstalt, Bundessortenamt und CHemische Industrie. Według innej powstał od pierwszych liter nazw czterech firm fitofarmaceutycznych Bayer, BASF, Ciba-Geigy i Hoechst, które miały swój udział w jego tworzeniu.
 
ochrona herbicydowa zbóż ozimych, Innvigo, herbicydy zbożowe, jesienna ochrona zbóż przed chwastami

Przepis na jesienne odchwaszczanie zbóż ozimych

Warunkiem skutecznej ochrony herbicydowej zbóż ozimych jest zastosowanie jesiennych zabiegów, z wykorzystaniem preparatów prawidłowo dobranych do zdiagnozowanego na polu problemu. Potwierdzają to między innymi obserwacje z...
Interpretacje są różne
 
Symbolem BBCH 2 oznaczona jest cała faza krzewienia, którą bardziej szczegółowo określa druga cyfra, np. BBCH 21 określa początek krzewienia, czyli widoczne pierwsze rozkrzewienie, BBCH 22 to dwa rozkrzewienia, BBCH 23 to trzy rozkrzewienia itd., aż do BBCH 29 określającego koniec krzewienia, czyli widoczną maksymalną liczbę rozkrzewień.
 
Niektóre fazy rozwojowe „nakładają się” na siebie. Na przykład BBCH 14 oznacza fazę 4 liści, jednocześnie faza ta jest równoznaczna z BBCH 21, która określa początek krzewienia. Może to stwarzać rolnikom pewne problemy. Także sami specjaliści od agrotechniki w bardzo różny sposób interpretują fazy krzewienia. W literaturze fachowej można znaleźć wykluczające się spostrzeżenia. Dla jednych faza BBCH 25-27 to pełnia krzewienia, dla innych to koniec krzewienia. Jak to jest w praktyce? 
 
Często zdarza się, że zboża wykształcają tylko trzy rozkrzewienia. Oznacza to, że jedno rozkrzewienie to początek krzewienia, dwa to pełnia krzewienia, a trzy to koniec krzewienia. Jednocześnie należy zauważyć, że trzy do czterech rozkrzewień to przez wielu agronomów faza uważana za optymalną dla wszystkich zbóż ozimych. Kłosów nie jest wprawdzie dużo, za to są licznie wypełnione dobrze wykształconym ziarnem. W wielu źródłach literaturowych można znaleźć dane dotyczące optymalnej liczby źdźbeł (tabela).
 
Początek i koniec
 
opryskiwanie, rzepak, opryskiwacz, ciągnik, Sahryń, Witold Ferens

Herbicydy w obniżonych dawkach

W nowoczesnych technologiach produkcji rolniczej stałym elementem jest stosowanie środków ochrony roślin, w tym herbicydów. Należy jednak pamiętać, że zgodnie z wytycznymi dobrej praktyki ochrony roślin, pestycydy należy stosować...
Proces krzewienia przeciętnie zaczyna się po upływie około miesiąca od momentu siewu. Najszybciej następuje w jęczmieniu oraz życie i na ogół kończy się jesienią. W pszenicy i pszenżycie zaczyna się później i może zakończyć się z końcem wegetacji jesiennej, ale czasami trwa jeszcze podczas wiosny.
 
Pędy kłosonośne powstają głównie jesienią, płonne raczej wiosną. Od razu nasuwa się pytanie, czy w zaleceniach stosowania herbicydów podczas krzewienia rozróżnia się te dwie formy pędów? Terminy tego nie uwzględniają. Jednak w praktyce nie należy dopuszczać, by zboża wykształcały zbyt dużą liczbę rozkrzewień, ponieważ nie są ich w stanie „wykarmić”, a tym bardziej nie powinny mieć pędów płonnych, które są balastem do wykarmienia i praktycznie można je porównać do konkurencji chwastów.
 
Od czego zależy intensywność
 
Na intensywność krzewienia wpływają:
 
- gatunek zbóż – najsilniej krzewi się jęczmień, wytwarza do kilkunastu pędów, silnie się krzewią także pszenżyto i heterozyjne odmiany żyta;
- okres rozwoju, na który mają wpływ:
 
PDO pszenicy ozimej, odmiany pszenicy ozimej, najlepiej plonujące odmiany pszenicy ozimej, odmiany zimotrwałe, LZO

Wyniki PDO pszenicy ozimej. Wybierz odpowiednią odmianę

Liczba odmian pszenicy ozimej zarejestrowanych w krajowym rejestrze z roku na rok jest coraz większa, obecnie wynosi już 130. Wybór tej najbardziej odpowiedniej do uprawy nie jest łatwy. Podpowiedzi warto szukać w wynikach PDO.  ...
- termin siewu – wcześniejszy sprzyja wytworzeniu większej liczby rozkrzewień ze względu na dłuższy okres wegetacji,
- okres wegetacji – im krótszy tym mniej czasu na rozwój;
- gęstość siewu – rzadki siew sprzyja wytworzeniu większej liczby rozkrzewień;
- nawożenie – dostępność składników pokarmowych ma wpływ na ogólny rozwój;
- stosowanie chemicznych środków pobudzających, w niektórych sytuacjach regulujących lub wręcz hamujących proces krzewienia:
- retardantów,
- triazoli,
- niektórych herbicydów sulfonylomocznikowych.
 
Terminy w praktyce
 
Producenci herbicydów w zaleceniach posługują się na ogół terminami: początek, pełnia i koniec krzewienia. Początek krzewienia nie budzi żadnych wątpliwości (jedno rozkrzewienie), podobnie jak koniec krzewienia, czyli moment, w którym zaczyna się faza strzelania w źdźbło oznaczająca początek wzrostu pędów na długość. 
 
oprsykiwacz, pole, rzepak

Wpływ pogody na działanie herbicydów

Na efektywność działania środków ochrony roślin znaczący wpływ mają warunki pogodowe. Ich znajomość pozwala rolnikom wybrać optymalny herbicyd i zastosować go w najbardziej odpowiednim terminie. Szczególnie ważne są temperatura i...
Natomiast pewien problem stanowi określenie „pełnia krzewienia”. Ile i które rozkrzewienia należy zaliczyć do tej fazy? Problem tkwi w różnej liczbie rozkrzewień wytworzonych przez jedną roślinę. Skala BBCH sugeruje, że może ich być dziewięć (BBCH 29) lub więcej, jednocześnie nie informuje jednoznacznie, że może ich być znacznie mniej.
 
Zdecydowana większość zaleceń, pomijając fazę, od której można zacząć zabiegi, dopuszcza wykonanie oprysku do końca fazy krzewienia (czasami do końca wegetacji jesiennej). Tego typu zalecenia nie sprawiają kłopotu.
 
Niektóre zalecenia dopuszczają stosowanie herbicydów do czwartego liścia, co jest równoznaczne z wykonaniem zabiegu w momencie pierwszego rozkrzewienia. Analogicznie można postępować, jeżeli wykonanie zabiegu należy rozpocząć od czwartego liścia. Podobnie należy rozumieć zalecenia stosowania preparatu do szóstego liścia, co również można zdefiniować, jako początek lub pełnię krzewienia.
 
Lepiej wcześniej niż później?
 
zwalczanie chwastów dwuliściennych, uciążliwe chwasty dwuliścienne, gatunki ozime i zimujące chwastów,

Zwalczanie uciążliwych chwastów dwuliściennych

Chwasty „uciążliwe” to ulubiony zwrot producentów herbicydów, którzy zalecają środki chwastobójcze niszczące określone gatunki. Co on oznacza? Czy jest jakaś granica? A może wszystkie chwasty są uciążliwe?...
Okres aplikacji zabiegów określany „w pełni krzewienia” jest niejednokrotnie sformułowany w sposób jednoznacznie ilustrujący termin stosowania herbicydów, np.: „od… do pełni krzewienia” lub „w pełni krzewienia”. Także termin „od … do trzech rozkrzewień” - zgodnie ze skalą BBCH - sugeruje pełnię krzewienia. 
 
W tej sytuacji podstawowe pytania, jakie mogą nurtować plantatorów są następujące: kiedy należy wykonać oprysk, jeżeli nie jesteśmy w pełni przekonani jaka to faza lub czy wykonanie zabiegu zalecanego w okresie krzewienia, w nieodpowiedniej jego fazie, może okazać się fitotoksyczne dla odchwaszczanego zboża? 
 
Skoro już dwa źdźbła mogą stanowić pełnię krzewienia to trudno wykonać zabieg za wcześnie. Jeżeli spóźnimy się to również nic złego się nie stanie. Skoro preparat jest selektywny w pełni krzewienia, to z pewnością będzie selektywny w końcu tej fazy, stąd nawet przy ewentualnym przesunięciu terminów zabiegu jakiekolwiek uszkodzenia są bardzo mało prawdopodobne. 
 
Za ogólne zalecenie można uznać, iż bardziej korzystne jest wykonanie zabiegu wcześniej niż zbyt późno. Nie wpływa to na reakcję zbóż, a może okazać się bardziej korzystne w efektywnym zwalczaniu chwastów. 
 
zwalczanie chwastów w oziminach, miotła zbożowa, chwasty dwuliścienne, herbicydy doglebowe, herbicydy nalistne

Miotła i spółka. Jak pozbyć się chwastów w oziminach?

Jesienne odchwaszczanie zbóż ozimych na ogół należy wykonywać kompleksowo zwalczając miotłę zbożową, a także - w zależności od stanowiska - określone gatunki chwastów dwuliściennych. Nadaje się do tego zdecydowana większość...
Warto nadmienić, że jęczmień i żyto mają szerokie blaszki liściowe, które utrudniają dotarcie cieczy opryskowej na powierzchnię liści chwastów, które znajdują się pod nimi. Agrotechnicy zalecają w tych uprawach wykonywać zabieg do BBCH 24 (można przyjąć w pełni krzewienia). 
 
Także i z tej sytuacji należy wywnioskować, że zalecane tak herbicydy nie są fitotoksyczne dla zbóż w późniejszych terminach (np. koniec krzewienia), ale mniej skuteczne ze względu na ograniczony dostęp do liścieni i pierwszych liści właściwych chwastów.
 
Odrębnym zagadnieniem są terminy wiosennych zabiegów. Także wśród nich bardzo często przewija się w różnych formach termin „krzewienie”. Jednym z najbardziej popularnych terminów, są zalecenia stosowania większości regulatorów wzrostu (2,4-D, MCPA, mekoprop, dikamba) w formie jedno- i wieloskładnikowych herbicydów od początku do końca krzewienia. 
 
Większość ozimin fazy te osiąga już podczas jesieni, dlatego w wielu przypadkach ten termin z kolei można uznać za jednoznaczny ze stosowaniem od momentu ruszenia wegetacji, ale to już problem do omówienia wiosną. 
 

Zboże

Optymalna liczba źdźbeł

jęczmień

2-6

pszenica

3-4

pszenżyto

2-4

żyto

3-5

 

  •   Artykuł ukazał się w miesięczniku "Przedsiębiorca Rolny" nr 9-2020 - ZAPRENUMERUJ
Poleć
Udostępnij
Skomentuj
Advertisement