Dobór odmian zbóż do uprawy ekologicznej

Wybór odpowiedniej odmiany jest kluczowym elementem decydującym o sukcesie uprawy. W rejestrze odmian prowadzonym przez Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych (COBORU) znajdują się ich tysiące. Jednak nie wszystkie mogą być z powodzeniem stosowane w gospodarstwach ekologicznych. 

 

W przypadku gospodarstw ekologicznych, w pierwszej kolejności rolnik zobowiązany jest do sięgania po odmiany znajdujące się na liście odmian ekologicznych, którą prowadzi Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa (PIORiN). Gdy danej odmiany nie ma na tej liście, to należy zwrócić się do WIORIN o jej dopuszczenie do uprawy w gospodarstwie ekologicznym. 

 

Podjęcie decyzji o wyborze odpowiedniej odmiany mogą obecnie ułatwić doświadczenia prowadzone metodami ekologicznymi (w niedużej skali, ale jednak), np. realizowane w ramach Porejestrowego Doświadczalnictwa Odmianowego (w woj. mazowieckim), czy badania w ramach systemu EDO – Ekologicznego Doświadczalnictwa Odmianowego. 

 

Celem PDO jest sprawdzanie przydatności odmian do uprawy w danym rejonie kraju, ale również zweryfikowanie charakterystyki odmian jaką przedstawiają firmy hodowlano-nasienne, czy dystrybutorzy odmiany. 

 

System PDO umożliwia rekomendację odmian do uprawy na terenie poszczególnych województw. Należy jednak podkreślić, że badania PDO prowadzone są zgodnie z zasadami rolnictwa konwencjonalnego, ze stosowaniem nawożenia mineralnego i chemicznej ochrony roślin, w związku z tym przenoszenie ich wyników do rolnictwa ekologicznego jest obarczone błędem. 

 

Jedynym prawdopodobnie w skali kraju punktem doświadczalnym, gdzie od 2009 r. prowadzono  doświadczenia w ramach PDO z odmianami zbóż w warunkach rolnictwa ekologicznego było Pokazowe Gospodarstwo Ekologiczne w Chwałowicach przy Centrum Doradztwa Rolniczego O/ w Radomiu (woj. mazowieckie). Obecnie doświadczenia prowadzone są w Rolniczym Zakładzie Doświadczalnym w Grabowie n/Wisłą (IUNG-PIB w Puławach) i w Instytucie Hodowli i Aklimatyzacji Roślin- PIB w Radzikowie (woj. mazowieckie). 

 

W doświadczeniach badane są odmiany wybierane przez Wojewódzki Zespół PDO dla doświadczeń porejestrowych, dla województwa mazowieckiego. Są to odmiany obecne już na rynku nasiennym oraz zupełnie nowe. W sezonie 2019/2020 przebadano łącznie: 17 odmian pszenżyta ozimego i 28 odmian jęczmienia jarego w dwóch punktach doświadczalnych oraz 22 odmiany żyta ozimego i 16 odmian owsa w jednym punkcie doświadczalnym. 

 

Wyniki plonowania odmian w 2019 r., w doświadczeniach porejestrowych w woj. mazowieckim, prowadzone metodami ekologicznymi można uzyskać na stronie internetowej SDOO Seroczyn (coboru.gov.pl) lub w corocznie publikowanych „Wynikach Porejestrowego Doświadczalnictwa Odmianowego w województwie mazowieckim”, w części „Wyniki doświadczeń ekologicznych ze zbożami”.

 

Znajdziemy w nich także szczegółowe informacje dotyczące konkretnych odmian np. odporność na choroby, zimotrwałość, podatność na wyleganie itp. Wyniki za 2020 r. są jeszcze opracowywane. Zostaną opublikowane w terminie późniejszym (styczeń-luty 2021r.) 

 

W 2018 r., IUNG -PIB w Puławach we współpracy z COBORU stworzył założenia i organizację bazy badawczej systemu Ekologicznego Doświadczalnictwa Odmianowego (EDO). Badania w ramach systemu EDO obejmują ocenę odmian zbóż jarych (pszenica, jęczmień i owies) oraz zbóż ozimych (pszenica, pszenżyto i żyto). Na stronie internetowej IUNG-PIB w Puławach (zakładka EDO) od 2018 r. dostępne są wyniki doświadczeń dla zbóż jarych, a od 2019 dla zbóż ozimych prowadzonych w ramach systemu EDO.