Ogranicz straty składników z nawozów naturalnych
obornik_1_gromadzki
Obornik najlepiej jest zastosować pod kukurydzę tuż po zbiorze przedplonu. Foto_Piotr_Gromadzki
Nawozy naturalne są cennym źródłem materii organicznej oraz składników pokarmowych, które niestety podlegają stratom, zwłaszcza jeśli nawozy są źle przechowywane.
Znaczącym stratom podlegają zwłaszcza trzy składniki zawarte w odchodach, a mianowicie masa organiczna (strata węgla w formie CO2), azot (głównie w formie amoniaku NH3) oraz siarka (siarkowodór). O wielkości strat węgla i azotu decyduje sposób przechowywania odchodów, który wpływa na warunki fermentacji.
Zarówno w pryzmach obornika prowadzonych w sposób tlenowy, jak i w zbiornikach z gnojowicą, straty azotu mogą przekraczać nawet 50%. Traci nie tylko rolnik, ale także zanieczyszczane środowisko.
Istnieją jednak metody ograniczania strat węgla i azotu z pryzmy obornikowej dzięki stworzeniu warunków zbliżonych do beztlenowych. Można je uzyskać poprzez:
- systematyczne ugniatanie pryzmy, zwłaszcza w przypadku stosowania dużej ilości słomy,
- zalewanie pryzmy gnojówką, wodą gnojową, a nawet samą wodą.
Jak wskazują specjaliści, zwłaszcza ten drugi sposób jest niezwykle skuteczny w ograniczaniu strat węgla i azotu. Natomiast dodanie ściółki zmniejsza ilość tzw. niezbilansowanego moczu, co pozwala wyeliminować lub zmniejszyć wielkość zbiornika na gnojówkę. Jasna barwa obornika wskazuje na tlenowe, a brązowa na częściowo beztlenowe warunki przechowywania i fermentacji świeżego obornika.
Pozostałe składniki mineralne nie podlegają stratom w procesie gromadzenia i przechowywania obornika. Jeśli występują, to wyłącznie w warunkach nieodpowiedniego przechowywania odchodów, zwłaszcza podczas składowania na polu, kiedy pryzma jest przemywana przez wody opadowe. Łatwemu wymyciu z pryzmy, niezależnie od systemu przechowywania, ulegają potas i sód. Pozostałe składniki nie są wymywane.
W przypadku gnojowicy, jednym z podstawowych sposobów zmniejszenia strat azotu jest przechowywanie jej w zamkniętych zbiornikach pod ziemią. To wymaga jednak sporych nakładów oraz stałego nadzoru uwalniających się gazów, w tym metanu.
Innym rozwiązaniem jest rozprowadzanie na powierzchni otwartych zbiorników naziemnych barier dla ulatniającego się amoniaku, np. słomy, oleju lub innych tłuszczy. Znaczne ograniczenie strat azotu gnojowicy można również uzyskać rozcieńczając ją wodą lub zakwaszając.
Tabela. Straty azotu w zależności od metody przechowywania odchodów (wg różnych źródeł).
|
Sposób przechowywania obornika |
Straty azotu (%) |
|
Obornik |
|
|
Na zimno (beztlenowy) |
10-15 |
|
Kompostowanie (warunki tlenowe) |
23 |
|
Na stosie (ugniatanym) |
15-25 |
|
Na stosie luźnym (nieugniatanym) |
30-55 |
|
Świeży obornik dokładany do przefermentowanego |
20-25 |
|
Na stosie ugniatanym z dodawaną gnojówką |
10-15 |
|
Gnojowica |
|
|
Laguna, warunki tlenowe |
40-50 |
|
Zbiornik zamknięty |
5-25 |
Źródło: W. Grzebisz [2015].
- Agrobiznes bez tajemnic. Zamów prenumeratę miesięcznika "Przedsiębiorca Rolny" już dziś
Poleć
