Odczyn gleby to podstawa

Zobacz galerię (4)

Odczyn, obok zawartości próchnicy, jest jednym z najważniejszych wskaźników żyzności gleby. Od niego zależą jej właściwości fizyczne, chemiczne i biologiczne.

Chcąc racjonalnie i efektywnie zarządzać składnikami pokarmowymi, należy przede wszystkim oznaczyć w glebie zawartość przyswajalnych form składników pokarmowych i na ich podstawie dokonać agronomicznej oceny klasy zasobności gleby. Pozwoli to dostosować dawki nawozów do potrzeb roślin uprawianych w zmianowaniu.

Podstawowym zabiegiem agrochemicznym dla rolnika powinna być jednak oczywiście optymalizacja odczynu gleby.

W środowisku kwaśnym, nawet bardzo wysokie nawożenie mineralne nie umożliwi pokrycia potrzeb pokarmowych roślin. Z różnych przyczyn nie są one wówczas w stanie pobrać składników z gleby.

Wartość pH decyduje o takich procesach, jak:

• trwałość struktury gleby a co za tym idzie decyduje o stosunkach wodno-powietrznych;
• przyswajalność składników pokarmowych: kwaśny odczyn zwiększa rozpuszczalność i ruchliwość metali ciężkich, glinu, żelaza oraz manganu, które przechodząc do roztworu glebowego toksycznie oddziaływać na rośliny, z kolei pierwiastki takie jak wapń, magnez czy potas przy niskich wartościach pH są słabo przyswajalne;
• aktywność mikrobiologiczna: przy niskich wartościach pH (<5,5) zaczynają przeważać grzyby, przy wyższych natomiast zwiększa się liczba bakterii;
• rozwój roślin: większość rozwija się w warunkach odczynu obojętnego do słabo kwaśnego.

Regulacja odczynu powinna być zatem podstawowym zabiegiem agrochemicznym wykonywanym przez rolnika.

Za optymalne pH uważa się taką jego wartość, dla której potrzeby wapnowania określone są jako ograniczone. Jest ona zróżnicowana w zależności od kategorii agronomicznej gleby i wynosi dla gleb:

• bardzo lekkich – 5,1-5,5;
• lekkich – 5,6-6,0;
• średnich – 6,1-6,5;
• ciężkich – 6,6-7,0.

Jeśli pH przyjmuje mniejszą wartość, to trzeba rozważyć wapnowanie. Jest to szczególnie istotne w sytuacji, gdy potrzeby wapnowania określane są jako konieczne. Oznacza to na glebach bardzo lekkich pH mniejsze niż 4,0, na lekkich poniżej 4,5, na średnich <5,0 i na ciężkich <5,5.

Natomiast wapnowanie uznaje się za zbędne, gdy pH jest większe niż:

• 5,6 na glebach bardzo lekkich;
• 6,1 na lekkich;
• 6,6 na średnich;
• 7,1 na ciężkich.

Wapnowanie ma doprowadzić do odkwaszenia całej warstwy ornej, więc nawozy wapniowe muszą być dobrze wymieszane z glebą. Dlatego najlepszym terminem jest okres pożniwny.