AgropolskaUprawaNie czekaj z międzyplonami. Wybierz odpowiednią mieszankę
Alicja Siuda | siuda@apra.pl
Nie czekaj z międzyplonami. Wybierz odpowiednią mieszankę
Międzyplon musi mieć czas na wykształcenie odpowiedniej biomasy. Foto_Arkadiusz Artyszak
miedzyplony_sahryn_2016_f70cda9e
Międzyplon musi mieć czas na wykształcenie odpowiedniej biomasy. Foto_Arkadiusz Artyszak
Po zbiorze rzepaku oraz zbóż nie należy zbyt długo zwlekać z siewem międzyplonów, żeby dać roślinom czas na zbudowanie odpowiedniej biomasy. Łubiny najlepiej wysiać jest do końca lipca. Czasu zostało więc niewiele. Są jednak też inne opcje.
Rolnicy, którzy chcą wysiać międzyplony w ramach zazieleniania muszą pamiętać, żeby to zrobić do 20 sierpnia i utrzymać je co najmniej do 15 października. Mogą je zlikwidować wcześniej pod warunkiem, że pozostawały na polu przez min. 80 dni. Trzeba to jednak zgłosić do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Dla przypomnienia, mieszanka musi składać się z co najmniej dwóch gatunków roślin należących do różnych grup roślin uprawnych (zbóż, oleistych, pastewnych, bobowatych drobnonasiennych, bobowatych grubonasiennych oraz miododajnych).
Ale nie tylko idea spełnienia unijnych wymagań związanych z zazielenianiem powinna przyświecać wysiewającym międzyplony. Przede wszystkim należy je traktować jak lekarstwo dla gleby zmęczonej uproszczeniami w płodozmianie.
Międzyplony mają bardzo wiele zalet. Przede wszystkim wzbogacają glebę w materię organiczną. Wykazują dla niej działanie ochronne, które polega na wiązaniu gleby przez system korzeniowy, co chroni chociażby przed erozją wodną i wietrzną. Zapobiegają wymywaniu substancji organicznych i cząstek ilastych z gleby. Wzbogacają ją w przyswajalne składniki pokarmowe oraz przerywają cykle życiowe szkodników i chorób. Wpływają na poprawę bioróżnorodności.
Międzyplony wysiewane po zbiorze roślin w plonie głównym i przyorywane przed zimą to tzw. międzyplony ścierniskowe. Ale mamy też międzyplony ozime, które jak nazwa wskazuje pozostawiane są na okres zimy i zagospodarowywane są wiosną głównie na paszę oraz wsiewki międzyplonowe, czyli rośliny, które wysiewane są wiosną razem z rośliną w plonie głównym lub w oziminę, a użytkowane są po zbiorze plonu głównego.
Międzyplony mogą być wysiewane w celu przyorania, a więc użyźniania gleby lub z przeznaczeniem na paszę, co rzutuje na dobór gatunków. Oprócz kierunku użytkowania na pewno trzeba wziąć pod uwagę rodzaj gleby oraz miejsce w zmianowaniu.
W dalszej części tekstu skupimy się na międzyplonach ścierniskowych. O powodzeniu uprawy międzyplonów decyduje odpowiednia wilgotność gleby w trakcie ich uprawy, w tym podczas siewu, co umożliwia szybkie i równomierne wschody. O to jednak w tym roku rolnicy raczej nie muszą się martwić.
Kolejny istotny czynnik to odpowiednio długi okres wegetacji, który pozwoli roślinom wykształcić właściwą biomasę. Na niektóre gatunki jest już za późno. Bobik, życica wielokwiatowa, kapusta pastewna i rzepa ścierniskowa powinny być wysiewane w drugiej dekadzie lipca, ponieważ mają długi okres wegetacji (80-100 dni).
Do końca lipca najlepiej wysiewać jest łubin wąskolistny, łubin żółty czy mieszanki motylkowo-oleiste, które zaliczane są do grupy roślin o średniej długości okresu wegetacyjnego (65-80 dni). Natomiast rośliny o krótkim okresie wegetacji (45-65 dni) można wysiewać nawet po 15 sierpnia. Zaliczają się do nich: rzepaki, rzodkiew oleista, rzepik ozimy, gorczyca, czy też facelia.
Łubin żółty doskonale nada się na lżejsze gleby, tak jak facelia, czy seradela. Natomiast łubin wąskolistny, słonecznik, kupkówkę pospolitą, życicę trwałą, rzodkiew oleistą, czy gorczycę białą należy wysiewać na cięższych glebach. Gleby żyzne preferuje oczywiście rzepak, bobik oraz wyka jadalna.
Międzyplony powinny składać się przynajmniej z dwóch gatunków roślin, które wzajemnie się uzupełniają, np. penetrują glebę na różnej głębokości. Do gatunków strukturotwórczych, które dają dużo masy organicznej zaliczamy łubiny, wykę, bobik, koniczyny jednoroczne, gorczycę białą oraz rzodkiew oleistą. Stąd warto byłoby, żeby choć jeden z tych gatunków znalazł się w mieszance jeśli chcemy zadbać o glebę.
Mieszanki można przygotować samemu. Ilość kombinacji jest na prawdę duża. Poniżej przedstawiamy przykładowe rozwiązania, które wciąż można wysiewać:
Można też skorzystać z gotowych mieszanek, które dostępne są na rynku. Warto przed tym dokładnie przeanalizować skład gatunkowy. Przykłady takich rozwiązań zaprezentowaliśmy w tabeli.
