Co robić gdy nawozy drożeją? Cz. 3

Zobacz galerię (1)

Po ustaleniu aktualnego odczynu gleby i jej zasobności w przyswajalne formy składników pokarmowych oraz wykonaniu w razie potrzeby wapnowania, można przystąpić do określenia optymalnych dawek nawozów.

Oczekiwane plony

Dawki nawozów muszą być określone nie tylko w oparciu o aktualne wyniki badań zasobności gleby w makroelementy, ale także oczekiwane i realne do uzyskania na danym polu plony. Najprościej jest określić wielkość spodziewanych plonów jako średnią z kilku ostatnich lat bez wartości skrajnych (plonu z roku zarówno bardzo korzystnego, jak i niekorzystnego).

W przeciwnym razie na jednym polu niedostateczne nawożenie będzie ograniczało plonowanie, a na innym zaś nadmierne dawki nie będą mogły być wykorzystane przez rośliny, na przykład z powodu zakwaszenia gleby lub niedoboru wody. Przejmując nowe pole rolnik zwykle jest w stanie poprawnie oszacować jego aktualny potencjał. Najczęściej chodzi o pola zakwaszone, o niskiej zasobności i zaniedbane.

Proporcje składników

Potrzeby pokarmowe poszczególnych gatunków roślin są zróżnicowane, ale w uproszczeniu można przyjąć, że spośród trzech podstawowych makroelementów (NPK) rośliny pobierają najwięcej potasu, następnie azotu i najmniej fosforu. Orientacyjne proporcje wynoszą 1:0,8:1,2. Tymczasem jak wygląda nawożenie w praktyce?

Jak podaje GUS (2017) w roku gospodarczym 2015/2016 stosowano u nas przeciętnie 71,7 kg N, 22,4 kg P₂O₅ i 36,2 kg K₂O na 1 ha użytków rolnych. Do tego trzeba dodać 46,4 kg NPK w oborniku. Pomijając składniki zawarte w oborniku orientacyjny stosunek NPK wyniósł więc 1:0,3:0,5. Można więc stwierdzić, że znaczna część rolników lekceważy nawożenie potasem i fosforem, a stosuje przede wszystkim azot.

Niestety, wciąż można spotkać plantatorów buraka cukrowego, szczególnie po zniesieniu limitów produkcji w 2017 roku, którzy stosują zbyt duże dawki azotu. Ci tracą podwójnie: wydają więcej na nawozy, a jednocześnie uzyskują surowiec o gorszej wartości technologicznej, za który uzyskują niższe ceny.

Producenci cukru powszechnie oznaczają zawartość cukru w korzeniach, ale niektórzy dokonują kompleksowej oceny jakości technologicznej obejmującej także zawartość składników melasotwórczych, wśród których największe znaczenie ma azot-α-aminowy. Zawartość tego składnika jest w znacznym stopniu uzależniona od wielkości dawek azotu i terminu jego stosowania. Na podstawie wyników analiz cena za buraki jest odpowiednio korygowana w górę lub w dół.

• Agrobiznes bez tajemnic. Zamów prenumeratę miesięcznika "Przedsiębiorca Rolny" już dziś