System GeoPloughX i pług z hydrauliczną regulacją szerokości pracy

Widok bruzdy wyglądającej, jakby jej brzeg wyznaczyła trajektoria pocisku, to od lat wyznacznik wysokich umiejętności osoby wykonującej orkę. Dzisiaj taki efekt można osiągnąć dzięki elektronice i nawigacji satelitarnej, nawet na ciężkich wilgotnych glebach w terenie pagórkowatym.

 

Pomysł na perfekcyjną orkę narodził się w Holandii, gdzie do tego zabiegu uprawowego przykłada się dużą wagę. Jego realizacji podjęła się firma AgroMethius – diler koncernu Trimble Agriculture oferującego technologie wykorzystywane w ramach szeroko rozumianego rolnictwa precyzyjnego. Opracowane w Holandii rozwiązanie oparte jest więc na technologii Trimble, a otrzymało nazwę GeoPloughX.

 

Tylko na pługach Vario

 

System GeoPloughX przeznaczony jest do montażu na pługach posiadających możliwość zmiany szerokości orki w czasie jazdy w sposób bezstopniowy, czyli narzędziach określanych popularnie jako Vario. Taką wygodną regulację umożliwiają siłowniki hydrauliczne dwustronnego działania. To właśnie przejęcie przez system GeoPloughX pełnej kontroli nad ich pracą pozwala na ciągłe automatyczne sterowanie szerokością orki.

 

W praktyce do siłownika odpowiadającego za zmianę szerokości pracy pługa trafia olej dozowany przez elektrozawór hydrauliczny, który oczywiście sterowany jest przez elektronikę systemu GeoPloughX. W uproszczeniu – składa się ona z dwóch urządzeń, okablowania i anteny DGPS, którą należy zamontować na dachu ciągnika. Wymagana dokładność pracy nawigacji satelitarnej wynosi przynajmniej 5-8 cm, ale najlepsza to 1-2 cm. Nie wystarczy więc bezpłatny sygnał GPS i trzeba posiadać abonament na sygnał OmniSTAR, Trimble Centerpoint RTX o dokładności 4 cm lub stację referencyjną RTK.

 

W kabinie ciągnika musimy znaleźć miejsce na montaż panelu nawigacyjnego Trimble FmX lub CFX (dla Autopilota) oraz sterownika GeoPloughX. Pierwsze urządzenie pozwala wyznaczyć idealną linię bazową pracy oraz odpowiada za odczytywanie położenia zestawu ciągnik-pług na polu, oczywiście dzięki nawigacji satelitarnej. Natomiast drugie bezpośrednio nadzoruje pracę pługa, automatycznie korygując szerokość orki w taki sposób, aby uzyskać m.in. zawsze prostą bruzdę. W skład systemu wchodzi jeszcze potencjometryczny czujnik kąta, który zamontowany jest na pługu. Informuje on sterownik GeoPloughX o aktualnej szerokości orki, co oczywiście jest jedną z kluczowych informacji pozwalających na bieżąco aktualizować pracę tego w pełni automatycznego systemu.

 

 

 

Sposób na kliny

 

Wspomniany efekt prostej bruzdy, czyli orki wysokiej jakości z idealnie odłożonymi skibami, to tylko jedna z zalet Geo PloughX. Kolejną jest zakończenie pracy przy granicy pola jednym przejazdem bez potrzeby cofania się w celu doorania kawałka pola. Wcześniej jednak należy określić granice pola z dokładnością najlepiej 1-2 cm. Na podstawie tych danych można dokładnie zaprojektować orkę – każdy przejazd roboczy. Służy do tego panel nawigacyjny lub oprogramowanie Farm-Works wgrane do komputera. To ostatnie pozwala rozsądnie zaplanować orkę w biurze lub domowym zaciszu.

 

Przygotowanie elektronicznego planu orki pozwala tak zaplanować pracę, aby nie jeździć po polu już zaoranym, co, jak wiadomo, jest bezsensowne. Ponadto podczas projektowania orki na konkretnym polu można wziąć pod uwagę przeszkody takie jak słupy, studzienki itp. System GeoPloughX najbardziej docenimy jednak podczas prac na klinach. Prześledźmy to na przykładzie pola pokazanego na rysunku nr 1. – Pracę rozpoczynamy od ustawienia w panelu nawigacyjnym FMX lub CFX docelowych linii, określających miejsca zakończenia orki. Dzięki temu od początku pracy system będzie tak ustawiał pług, aby ostatni przejazd zakończył orkę przy samej granicy – w naszym przypadku jest to linia prosta AB. Natomiast widoczna na rysunku czerwona linia rozgranicza pole na dwa rejony. Jest to rysa wykonana pługiem, aby wiedzieć gdzie podnosić go podczas zaorywania zakrzywionej części pola. Następnie orzemy w liniach prostych kolejną część działki, a ostatni przejazd idealnie wypełni pole do samej granicy – zapewnia Sebastian Rublewski z firmy PrecyzyjneRolnictwo.com będącej autoryzowanym dystrybutorem Trimble.

 

W przypadku pokazanym na rysunku 2 ustawiamy linię AB tam, gdzie chcemy skończyć pracę. Orając od prawej strony pola, system będzie ustawiał pług tak, aby skompensować jego klinowaty kształt. Ostatni przejazd znowu zostanie wykonany dokładnie przy granicy pola.

 

Uwrocie przy każdej granicy

 

Natomiast na polach o ekstremalnie nieregularnym kształcie warto zakończyć orkę w bardzo nietypowy sposób. Zaorywanie uwroci będzie wtedy połączone z kończeniem pracy na brzegach pola, czyli wszystkie jego granice potraktujemy jako uwrocie. Wcześniej wewnętrzną powierzchnię pola orzemy w liniach prostych (rys. 3), a informację, kiedy w danym przejeździe orkę zacząć i zakończyć, otrzymamy z autopilota – wyświetli się na ekranie panelu nawigacyjnego. – Przy zaznaczeniu granicy pola jako linii docelowej ostatni przejazd będzie zawsze wykonany do samego brzegu pola – zapewnia Sebastian Rublewski.

 

Artykuł ukazał się w RPT 1/2013. ZAPRENUMERUJ