Brona talerzowa Bednar Swifterdisc XN 3000

Brona talerzowa Bednar Swifterdisc XN 3000 to jedna z pozycji w terminarzu naszych testów polowych. Czeska konstrukcja w polu po pszenicy o średnim plonie 8 t z ha, radziła sobie bardzo dobrze.

Brona Swifterdisc XN 3000 to dwubelkowe, zawieszane na tylnym TUZ-ie ciągnika narzędzie, skompletowane (w nowszej wersji) z 24 talerzy i podparte tylnym walem. Testowany przez nas agregat miał 22 elementy robocze.

Talerze o średnicy 520 mm

Talerze w opisywanym egzemplarzu mogą występować w dwóch wersjach: jako elementy karbowane lub drobno ząbkowane i naostrzone – te ostatnie to tarcze oznaczone przez producenta symbolem A. Obydwa rodzaje elementów roboczych mają identyczne rozmiary, czyli 520 mm średnicy oraz 5 mm grubości. Tarcze A są szczególnie agresywne, nadają się do cięcia resztek, kiedy jest ich bardzo dużo i przy dużych prędkościach roboczych. Przeznaczona do naszych testów brona miała standardowe, karbowane talerze.

Wnętrze piasty talerzy brony stanowią dwa skośne łożyska kulkowe, szczelnie wypełnione smarem stałym i zabezpieczone przed kurzem i wilgocią. Talerze są mocowane czterema śrubami do piast, śruby są przykręcane od zewnętrznej strony tarcz, w przypadku elementów mocowanych po prawej stronie grządzieli, a od wewnątrz, kiedy są montowane po jej lewej stronie. Ta zasada dotyczy pierwszego rzędu talerzy (na pierwszej belce), które są ustawione wklęsłą stroną na lewo. Odwrotnie są umocowane talerze na drugiej belce, bo wklęsłą stroną na prawo. Wtedy talerze po prawej stronie grządzieli są przykręcane śrubami po wklęsłej stronie, a talerze mocowane po jej lewej stronie mają śruby przykręcane od zewnętrznej strony talerzy. Niezależnie od miejsca przykręcania śrub ich łby nie są narażone na nadmierne ścieranie, gdyż zalecana głębokość robocza talerzy wynosi 10 cm. W razie konieczności wymiany talerzy producent zapewnia, że nie ma problemu z odkręcaniem tych śrub.

Duża przepustowość dzięki Twin Disc

Talerze są zamontowane na dwóch belkach, po dwa na jednej grządzieli, po jej obu stronach. To system nazwany przez producenta Twin Disc. Każda grządziel jest montowana poprzez obejmę do ramy. Wyjątkowo, w środkowej części każdej poprzecznej roboczej belki ramy brony talerzowej, znajdują się obejmy z zamontowanymi nie jedną, a dwiema grządzielami, z czego na jednej przyspawane są dwie piasty, druga grządziel zaś ma jedną piastę z talerzem uprawowym. Jest to podyktowane koniecznością równomiernego podrywania i mieszania gleby elementami osadzonymi na obu belkach, aby niwelować niekorzystne naprężenia ram podczas pracy oraz w celu uniknięcia „myszkowania” agregatu, czyli nierównego poruszania się za ciągnikiem. Ponadto poprzez nieparzyste rozłożenie elementów roboczych w tej części ramy gleba jest równomiernie mieszana, nie ma efektu tzw. pustych przestrzeni, co objawia się miejscami, które w ogóle nie są uprawione po przejeździe agregatu. System Twin Disc, jak podaje producent, pozwala na dużą przepustowość agregatu, Swifterdisc może zatem pracować także na polach z dużą ilością resztek pożniwnych, na ścierniskach lub po poplonach. Podczas naszego testu, na polu po pszenicy o plonie średnim 8 t z 1 ha, mieliśmy znaczną ilość słomy. Nie zauważyliśmy jednak, aby brona kumulowała resztki pożniwne, nie zapychała się ani glebą, ani słomą.

Obejmy mocujące zestawy talerzy do ramy brony są przykręcane niewielkimi śrubami, poprzez silentbloki, czyli gumowe wałki amortyzujące wstrząsy oraz uderzenia. W trudnych warunkach mogą one wspomagać zagłębianie się talerzy poprzez wywoływanie wielokierunkowych drgań elementów roboczych. Pewne wątpliwości budziło zastosowanie, naszym zdaniem, stosunkowo małych śrub mocujących obejmy do ramy. Żadna jednak, pomimo trudnych warunków pracy podczas testu, nie uległa uszkodzeniu.

Z dwoma ciągnikami

Brona podczas testu pracowała z ciągnikiem Kubota M9960 o mocy 101 KM oraz New Holland T4.85 o mocy maksymalnej 85 KM. Zawieszona była na tylnym TUZ-ie, kat. II. Brona ma trzy otwory do mocowania górnego łącznika. Skrajny górny i skrajny dolny służą do podłączenia brony w trybie siłowej pracy podnośnika ciągnika. Z uwagi na to, że pracować chcieliśmy w trybie pracy pozycyjnej podnośnika, należało połączyć cięgno górne z otworem owalnym. Pozwala on na swobodną pracę agregatu oraz zapewnia ew. ruchy podłużne, niemające większego wpływu na dokładność pracy i głębokość roboczą. Taki sposób podłączenia brony skutkuje również małym wpływem nierówności pola na głębokość roboczą, gdyż pozwala na niewielkie, wzdłużne wychylenia ciągnika (lub agregatu) bez niepożądanego podrywania brony w górę na małych nierównościach pola czy bruzdach. Dolną część układu zawieszania brony stanowią podwójne otwory, na dwóch wysokościach, oddalone o ok. 10 cm. Pozwalają one na dostosowanie punktu zawieszania narzędzia do wysokości ciągników (przez m.in. różne rozmiary kół) i możliwości różnych podnośników (a dokładniej – ich zakresu roboczego).

Więcej w RPT 12/2015 – Zaprenumeruj