Ustawa o spółdzielniach rolników coraz bliżej

Zobacz galerię (1)

Spółdzielczość jako forma zbiorowej zaradności stwarza realne szanse na aktywność gospodarczą i społeczną, w szczególności na terenach wiejskich – przekonuje resort rolnictwa, uzasadniając projekt ustawy o spółdzielniach rolników.

Będący w fazie konsultacji akt przewiduje, że takie spółdzielnie będą dobrowolnym zrzeszeniem zarówno rolników (osób fizycznych lub prawnych prowadzących gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub prowadzących działalność w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej, będących producentami produktów rolnych), jak też innych podmiotów (niebędących rolnikami osób fizycznych lub prawnych, prowadzących działalność w zakresie przechowywania, magazynowania, sortowania, pakowania lub przetwarzania produktów rolnych).

Spółdzielnie będą mogły mieć zmienny skład osobowy i zmienny kapitał. W interesie swoich członków mają prowadzić działalność gospodarczą. Ich założycielami będą rolnicy w liczbie nie mniejszej niż pięciu. I właśnie co najmniej tylu członków (rolników) przez cały czas spółdzielnia będzie musiała liczyć.

Co ważne, spółdzielnie będą miały także możliwość tworzenia związków spółdzielni rolników.

W projekcie ustawy zapisano, że przedmiotem działalności spółdzielni rolników jest prowadzenie działalności w zakresie:

•  planowania przez nich produkcji i dostosowywanie jej do warunków rynkowych ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości;
•  koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów;
•  koncentracji popytu oraz organizowania zakupu niezbędnych rolnikom środków do produkcji.

Podmioty te mogą też m.in. zajmować się przechowywaniem i przetwarzaniem produktów rolnych, prowadzić działalność usługową czy też upowszechniać korzystne dla środowiska metody uprawy i technologie produkcji.

Spółdzielnia ma trafiać w stan likwidacji jeżeli będzie rażąco naruszać prawo lub nie będzie prowadzić działalności gospodarczej co najmniej od roku.

Jak napisano w uzasadnieniu do ustawy, "celem regulacji jest stworzenie zachęt do powoływania przez rolników podmiotów funkcjonujących w oparciu o zasady wynikające z prawa spółdzielczego, a także lepszych warunków ekonomicznych do działania dla podmiotów zrzeszających rolników, funkcjonujących obecnie jako spółdzielnie lub inne osoby prawne. Należy bowiem zauważyć, że spółdzielnie działające na obszarach wiejskich są znaczącą częścią życia społeczno-gospodarczego swoich środowisk. Poza potencjałem gospodarczym, reprezentują potencjał społeczny, demokratyczne zasady postępowania wewnątrzspółdzielczego oraz przedkładanie potrzeb społecznych swoich członków nad maksymalizację zysku. Są znaczącą częścią gospodarki społecznej".

Według twórców ustawy, spółdzielczość jako forma zbiorowej zaradności stwarza realne szanse na aktywność gospodarczą i społeczną, w szczególności na terenach wiejskich. Ponadto wnosi ona do gospodarki czynniki poprawiające funkcjonowanie rynku, takie jak: aktywizowanie zdrowej konkurencji czy wzmacnianie pozycji rynkowej podmiotów o niższym potencjale ekonomicznym poprzez stwarzanie im możliwości szerszego uczestniczenia w obrocie gospodarczym.

Projekt ustawy zaopiniował już m.in. Krajowa Rada Izb Rolniczych. Popiera wprowadzenie podstaw prawnych ułatwiających zrzeszanie się rolników w celu koncentracji produkcji i podaży produktów rolnych.

"Jest to działanie potrzebne i uznane przez środowisko rolnicze. Niemniej jednak oprócz stworzenia odrębnych regulacji ustawowych dla tworzenia spółdzielni rolników należy odpowiednio zmienić kryteria dostępu dla działań PROW 2014-2020 czy uwzględnić spółdzielnie w obrocie ziemią, aby mogły się rozwijać przez dostęp do środków UE oraz do zakupu i dzierżawienia gruntów z zasobu ANR" – zaznaczył samorząd rolniczy.

Przekazał też uwagi co do niektórych zapisów w projekcie. Wskazał m.in., że narzucanie członkom spółdzielni obowiązku przekazania co najmniej 23 proc. dochodu spółdzielni na fundusze, do których w razie jej rozwiązania utracą dostęp może spowodować brak chęci jeśli chodzi o przystąpienie do spółdzielni.