Pomoc na zalesienia do kontynuacji. Ale są wątpliwości

Pomoc na zalesienia będzie wytransferowana w całości do Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej 2023-2027. W środowisku rolniczym zrodził się jednak niepokój. „Niejasne pozostają zasady kontynuacji zobowiązań” – alarmuje samorząd rolniczy.

W drodze nowelizacji odpowiednich rozporządzeń „zalesieniowych” ministerstwo rolnictwa wdroży zmiany wynikające z zakończenia okresu realizacji działań finansowanych z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) 2014-2020 (i jego poprzednich edycji). A konkretnie chodzi o te działania, w ramach których rolnicy uzyskują pomoc na zalesienia, przyznawaną po podjęciu wieloletnich zobowiązań związanych z zalesianiem gruntów. Od 2026 r. ich finansowanie ma pochodzić z Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (PS WPR 2023-2027).

Pomoc na zalesienia wytransferowana z PROW do PS WPR

„Zobowiązania te zgodnie z zasadą n+3 mogą być finansowane ze środków PROW 2014–2020 maksymalnie do końca 2025 r.” – czytamy w uzasadnieniu do projektów rozporządzeń. Tym samym od kampanii naboru wniosków 2026 r. – od 15 marca br. w przypadku PROW 2007–2013 i PROW 2014–2020 oraz od 1 czerwca br. w przypadku PROW 2004–2006 – zobowiązania zalesieniowe PROW będą kontynuowane jako zobowiązania zalesieniowe PS WPR 2023–2027.

Żeby pomoc na zalesienia wpłynęła na konto, trzeba będzie nadal składać wnioski o jej przyznanie. Przy czym będą to te same terminy, co dotychczas. Chodzi o: 15 marca – 15 maja w przypadku PROW 2007-2013 i PROW 2014-2020 oraz 1 czerwca – 15 lipca w przypadku PROW 2004–2006.

Jednocześnie jednak, w przypadku nieprzestrzegania określonych warunków i wymogów, beneficjentom nadal grozić mają kary. Zasady tu będą analogiczne jak te w premiach z tytułu zalesień lub systemów rolno-leśnych w ramach PS WPR 2023–2027.

„Dostosowanie to jest bardzo korzystne z uwagi na fakt, że w przypadku nieprzestrzegania określonych warunków i wymogów, nie jest wymagany zwrot pomocy w pełnej wysokości za cały okres jej pobierania, tak jak miało to miejsce w przypadku premii w ramach PROW 2004-2006 i PROW 2007-2013” – przekonuje resort rolnictwa.

Pomoc na zalesienia – KRIR: niejasne zasady kontynuacji zobowiązań

Do opracowanych przez niego projektów rozporządzeń swoje stanowisko zgłosił Zarząd Krajowej Rady Izb Rolniczych (KRIR). Przyznaje w nim, że transfer, jaki ma przejść pomoc na zalesienia, jest konieczny z punktu widzenia zgodności z przepisami UE. A przede wszystkim z uwagi na na zapewnienie ciągłości finansowania. Jednak – w ocenie KRIR – zmiany budzą wiele wątpliwości wśród rolników.

Przede wszystkim niejasne są zdaniem izb zasady kontynuacji zobowiązań. Bo projekty nie wyjaśniają wprost (jednoznacznie), czy warunki realizowanych zobowiązań dla rolnika pozostają bez zmian. Ponadto nie wskazują, czy mogą wystąpić różnice w zakresie kontroli, sankcjach lub interpretacji przepisów.

„Oczekujemy jednoznacznego potwierdzenia – w przepisach lub komunikatach MRiRW – że kontynuacja zobowiązań nie pogorszy sytuacji rolnika. I że nie zostaną nałożone nowe obowiązki wykraczające poza pierwotnie podjęte zobowiązania” – brzmi stanowisko KRIR.

Zdaniem samorządu rolniczego, należy zapewnić w tym temacie szeroką i jednoznaczną kampanię informacyjną. Miałaby ją zrealizować Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR). Zaś sama kampania powinna obejmować m.in. komunikaty w systemie eWniosekPlus czy bezpośrednie wystąpienia kierowane do rolników.

Istotna pomoc, przybywa pielęgnowanych lasów

Pomoc na zalesienia, którą dystrybuuje ARIMR, jest bezsprzecznie bardzo ważna. Raz że dzięki niej rolnicy mogą np. zrobić użytek z gruntów słabszej jakości. Dwa że w kraju przybywa obszarów leśnych, czego zalet nie sposób chyba wyliczyć. Zwłaszcza, że można mówić tu o zadbanych terenach zielonych. Bowiem rolnik korzystający z premii pielęgnacyjnej i premii zalesieniowej ma obowiązek wykonywania zabiegów pielęgnacyjnych. A te określa specjalny plan tych czynności.

Przeczytaj również: Ekoschematy 2026. Izby: brak kluczowej informacji – o stawkach.