Ochrona ziemi rolnej – prezydent zdecydował o ustawie

Ustawa, której zasadniczym celem jest ochrona ziemi rolnej, została podpisana przez Prezydenta RP Karola Nawrockiego. Tym samym zakaz sprzedaży gruntów z państwowego zasobu został wydłużony o 10 lat. Ponadto podpisy głowy państwa znalazły się także pod dwiema innymi ustawami dotyczącymi rolnictwa.

9 marca Karol Nawrocki podpisał w sumie 10 ustaw. Wśród nich znajdował się – jak sam określił – projekt szczególny, czyli ustawa o ochronie polskiej ziemi. „To projekt, który zainicjowałem już w czwartym dniu swojej prezydentury, podczas spotkania z rolnikami w Krąpieli, w województwie zachodniopomorskim” – przypomniał Nawrocki.

Jak podkreślił, w drodze ustawy przyjęto rozwiązanie, które na kolejne 10 lat zakazuje wyprzedaży polskiej ziemi. Zaś to według niego o tyle ważne, iż polska wieś znalazła się w kręgu licznych i poważnych zagrożeń. Chodzi o skutki umowy UE-Mercosur, napływ towarów rolnych z Ukrainy czy wymogi tzw. Zielonego Ładu.

„W tych okolicznościach państwo musi stać po stronie polskich rolników. Ta ustawa jest takim działaniem. Jednak potrzebne będzie dalsze wsparcie i ochrona rolników, którzy są fundamentem naszego bezpieczeństwa żywnościowego” – zaznaczył Karol Nawrocki.

Ochrona ziemi rolnej – zakaz sprzedaży do 2036 r.

Ta zatwierdzona przez niego Ustawa z 23 stycznia 2026 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ochrony polskiego rolnictwa ma m.in. zapobiegać spekulacyjnym zakupom gruntów rolnych w Polsce przez podmioty krajowe i zagraniczne. Bo zdaniem jej autorów podmioty te nie gwarantują ochrony nabywanej ziemi rolnej. Przede wszystkim, że będzie wykorzystywana zgodnie z interesem społecznym oraz bezpieczeństwem żywnościowym. W rezultacie ustawa przyczyni się do utrzymania gruntów w posiadaniu polskich rolników, zwłaszcza tych prowadzących gospodarstwa rodzinne.

„Ustawa wydłuża okres wstrzymania sprzedaży (z zastrzeżeniem określonych wyjątków) nieruchomości, ich części oraz udziałów we współwłasności nieruchomości wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, do 30 kwietnia 2036 r.” – brzmi opis ustawy.

Ponadto ustawa przewiduje jeszcze jedną ważną zmianę. Chodzi o możliwe odstępstwo od zakazu sprzedaży państwowej ziemi. Obecnie dotyczy ono gruntu o powierzchni do 2 ha. Gdy ustawa wejdzie w życie, limit będzie wynosił 5 ha.

Środki z gospodarowania zasobem gruntów – na OZE

Ochronę ziemi rolnej ma na celu także m.in. Ustawa o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Prezydent podpisał teraz jej nowelizację z 23 stycznia br.

W praktyce to uzupełnienie ustawy o m.in. przepisy przewidujące, że środki finansowe z gospodarowania państwowym zasobem nieruchomości rolnych przeznacza się na finansowanie wsparcia działań na rzecz odnawialnych źródeł energii, w szczególności w rolnictwie. W tym – na realizację inwestycji w OZE na gruntach zasobu (w zakresie budowy, przebudowy lub rozbudowy urządzeń lub instalacji związanych z pozyskiwaniem energii). A w szczególności chodzi tu o biogaz rolniczy lub biometan. Ponadto w grę chodzi również finansowanie włączenia tych instalacji do sieci dystrybucyjnych lub przesyłowych.

TUZ po 7 latach i dopłaty do obszarów podmokłych

Oprócz przepisów tyczących się ochrony ziemi rolnej, głowa państwa zaakceptowała również zmiany m.in. we wsparciu dla rolników. Chodzi o podpisaną ustawę z 13 lutego 2026 r. Stanowi ona nowelizację Ustawy o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027. I wdraża unijne, zmienione przepisy. A konkretnie to m.in. kwestia zmiany definicji trwałych użytków zielonych (TUZ) poprzez przyjęcie 7-letniego okresu, po upływie którego grunt orny z urzędu będzie uznawany za TUZ (obecnie to 5 lat). W rezultacie ma to pozwolić na większą elastyczność w gospodarowaniu gruntami rolnymi. Zwłaszcza korzystnie zmiana ma wpłynąć na gospodarstwa hodowlane, wykorzystujące łąki w żywieniu zwierząt. Jednocześnie regulacja ta ma ograniczyć przypadki orki wykonywanej wyłącznie w celu uniknięcia przekształcenia gruntu w TUZ.

Dodatkowo wejście w życie przepisów ustawy zapewni również producentom rolnym możliwość uzyskania wsparcia finansowego z tytułu ograniczenia produkcji rolnej na terenach objętych normą GAEC2 w ramach interwencji pn. „Ochrona torfowisk i obszarów podmokłych na gruntach użytkowanych rolniczo”. Co więcej, nowelizacja ustawy ma wejść w życie z dniem 15 marca 2026 r. Czyli będzie obowiązywać od momentu rozpoczęcia składania wniosków o tegoroczne dopłaty bezpośrednie i obszarowe.

Podsumowując, ochrona ziemi rolnej wysuwa się na czoło wśród rozwiązań, która zatwierdził Prezydent. I na pewno w środowisku rolniczym te decyzje będą mieć pozytywny oddźwięk. Natomiast przywołana szansa na dopłaty z tytułu ochrony obszarów podmokłych na pewno zostanie oceniona po jej „przetestowaniu” w praktyce.

Przeczytaj również: Ceny ziemi rolnej. Średnia za hektar sięga 70 tys. zł.