Nadwyżka zbóż – na rezerwy strategiczne czy do pieca?

Rozważane jest zwiększenie rezerw strategicznych o 100 proc. względem 2020 r. – wskazuje ministerstwo rolnictwa w kontekście zbóż. Jednocześnie negatywnie odnosi się do palenia bezpośrednio ziarnem w piecach. Póki co jednak nadwyżka zbóż z pewnością odbija się na ich cenach, co wykazuje państwowy monitoring rynku.

Przy utrzymującej się – mimo przeciwności, jak susza czy inne klęski atmosferyczne – na stabilnym, wysokim poziomie produkcji zbóż w Polsce, nadwyżka pozostaje niemal corocznym problemem. Oczywiście pierwszym pomysłem na jej zagospodarowanie jest eksport. Ale o utrzymanie go na odpowiednio dużym poziomie – o czym pisaliśmy niejednokrotnie – nie jest łatwo. Bo konkurencja na światowych rynkach jest duża.

Nadwyżka zbóż – o 100 proc. większe rezerwy strategiczne?

Rynek zbóż i ich eksport był jednym z tematów omawianych podczas spotkania ministra rolnictwa Stefana Krajewskiego z delegatami samorządu rolniczego. Podkreślano tam, że eksport ogółem produktów rolnych z Polski w 2025 r. był rekordowy. Jego wartość wyniosła 58 mld euro (ok. 250 mld zł).

Ale nadwyżka zbóż – co podkreślali dyskutanci – pozostaje istotnym problemem.

„Dużym wyzwaniem są wysokie zapasy zbóż przed nadchodzącymi żniwami. Rozważane są inicjatywy dotyczące zwiększenia rezerw strategicznych o 100 proc. względem 2020 r.” – brzmi relacja ze spotkania na facebookowym profilu Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW).

Jednocześnie rozmowy dotyczyły alternatywnego wykorzystania ziarna.

„Omówiono technologiczną możliwość wykorzystania nadwyżek zbóż (słabszej jakości) do produkcji pelletu we współpracy z sektorem energii” – przekazał resort.

Nadwyżka zbóż – MRiRW negatywnie o paleniu ziarnem w piecach

A co z wykorzystaniem zbóż bezpośrednio do palenia w piecach przydomowych? O takim przeznaczeniu ziarna ostatnio zrobiło się głośno. Zwłaszcza w kontekście tegorocznej, mroźnej zimy, drożejącego opału i brakach np. wspomnianego peletu. Nadwyżka zbóż powinna trafić do kotłowni?

„Przeznaczanie zbóż na cele grzewcze wydaje się być sprzeczne z celem zrównoważonego rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych” – odpowiedziało MRiRW na pytania „Gazety Pomorskiej”.

Jak wyjaśniło, cel ten polega na zmniejszeniu do 2030 r. o połowę globalnej ilości marnowanej żywności w przeliczeniu na jednego mieszkańca na etapie sprzedaży detalicznej i konsumpcji oraz na ograniczeniu strat żywności w procesach produkcji i dystrybucji.

Ponadto resort zwrócił też uwagę na dyrektywę Parlamentu Europejskiego w sprawie odpadów. Nakłada ona na państwa członkowskie obowiązek podejmowania działań sprzyjających redystrybucji żywności. Co więcej, wskazuje, że priorytetowo należy traktować przeznaczanie żywności do spożycia przez ludzi, przed jej wykorzystaniem jako paszy dla zwierząt lub przetwarzaniem na produkty niespożywcze.

„W tym kontekście wykorzystanie zboża jako paliwa opałowego pozostaje w sprzeczności z hierarchią postępowania z żywnością określoną w przepisach prawa Unii Europejskiej” – podsumowało ministerstwo.

Ceny zbóż pozostają wciąż na bardzo niskim poziomie

Co istotne, zbiera ono w ramach Zintegrowanego Systemu Rolniczej Informacji Rynkowej (ZSRIR) informacje m.in. o cenach zbóż. I widać wyraźnie, że m.in. nadwyżka zbóż ma wciąż duży, negatywny wpływ na rynek.

Z najnowszego biuletynu ZSRIR (z 13 lutego) wynika, że ceny zbóż pozostają na rodzimym rynku na niskim poziomie. Zaś tygodniowe zmiany były minimalne. I tak np. pszenica konsumpcyjna i paszowa podrożała zaledwie o (odpowiednio) 0,9 i 0,3 proc. Jej średnie ceny to 770 i 748 zł/t. Natomiast inne popularne zboże, żyto, potaniało o 0,2 i 0,4 proc. (konsumpcyjne i paszowe). Jego ceny to 638 i 613 zł/t. Jednocześnie w porównaniu z analogicznym okresem zeszłego roku spadki cen są już spore. Za pszenicę płaci się o blisko 20 proc. mniej, a za żyto – o kilkanaście proc.  

Ceny zakupu ziarna zbóż w przedsiębiorstwach w Polsce według ZSRIR kształtują się tak:

Źródło: ZSRIR, MRiRW, „Gazeta Pomorska”

Przeczytaj również: Nadpodaż zbóż wywiera presję na ceny.