LIR: rolnik ma las, ale nie może wykorzystać drewna

rolnik las, ciągnik w lesie — *Wielu rolników posiada własne lasy. LIR domaga się zmiany ustawy, by mogli oni swobodniej korzystać z pochodzącego z nich drewna. Fot. DK*

Rolnik, mając własny las, musi ponosić koszty jego utrzymania i wykonywać związane z nim ustawowe obowiązki, ale nie może wykorzystać drewna z niego na potrzeby gospodarstwa – wytyka Lubelska Izba Rolnicza (LIR). W związku z tym domaga się ona zmiany prawa, proponując konkretny przepis.

Wielu rolników ma własny – mniejszy lub większy – kawałek lasu. Dlatego sprawa poruszona przez lubelską izbę wydaje się mieć duże znaczenie. A wnosi ona o pilną nowelizację Ustawy z 28 września 1991 r. o lasach. Chodzi o umożliwienie właścicielom lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa pozyskania drewna z nich również na potrzeby budowy, odbudowy, rozbudowy lub remontu budynków i budowli służących prowadzeniu gospodarstwa rolnego.

LIR: nieproporcjonalne ograniczenie prawa własności

Jak wskazuje LIR, obowiązujące przepisy pozwalają na odstępstwo od zapisów uproszczonego planu urządzenia lasu wyłącznie w przypadkach losowych. Zatem w praktyce oznacza to, że rolnik, mimo iż jest właścicielem lasu, nie może wykorzystać drewna z niego do rozwoju swojego gospodarstwa. I to nawet gdy pozyskanie to nie zagraża trwałości lasu i odbywałoby się pod kontrolą właściwego organu.

W ocenie izby, takie rozwiązanie jest nieproporcjonalnym ograniczeniem prawa własności oraz utrudnia rozwój rodzinnych gospodarstw rolnych. A przecież stanowią one fundament polskiego rolnictwa i bezpieczeństwa żywnościowego państwa.

„Trudno zaakceptować sytuację, w której właściciel lasu jest zobowiązany do ponoszenia kosztów jego utrzymania, wykonywania obowiązków wynikających z ustawy o lasach oraz prowadzenia gospodarki leśnej zgodnie z obowiązującymi przepisami, a jednocześnie nie może wykorzystać własnego drewna na potrzeby inwestycji służącej prowadzeniu gospodarstwa rolnego” – czytamy w stanowisku lubelskiego samorządu rolniczego.

Rolnik ma las, ale drewno musi kupować z zewnątrz

Ponadto zaznaczono w nim, że drewno z lasów prywatnych było naturalnym materiałem wykorzystywanym w gospodarstwach od wielu pokoleń. Służyło do budowy stodół, obór, magazynów, wiat i innych budynków gospodarczych. Natomiast obecnie rolnik często zmuszony jest kupować drewno na rynku, mimo że posiada własny surowiec. Zaś jego pozyskanie – za zgodą starosty i z poszanowaniem zasad trwałej gospodarki leśnej – nie stanowiłoby zagrożenia dla lasu.

LIR podkreśla, że proponowana zmiana nie oznaczałaby rezygnacji z ochrony lasów. Przeciwnie – decyzja nadal należałaby do starosty, który każdorazowo oceniałby wpływ planowanego pozyskania drewna na trwałość lasu. I sprawdzałby zgodność z zasadami zrównoważonej gospodarki leśnej. Tym samym postulowane rozwiązanie nie prowadziłoby więc do dowolnej wycinki.

Izba proponuje zmianę – drewno na inwestycje w gospodarstwach

Zmiana, którą proponuję izba, dotyczy art. 23. ust. 4 Ustawy o lasach. Chodzi o uzupełnienie go o możliwość wydania zgody na pozyskanie drewna przez rolnika posiadajacego las – również w celu realizacji inwestycji w gospodarstwie.

LIR uważa, że przepis mógłby brzmieć tak: „Pozyskanie drewna w lasach niestanowiących własności Skarbu Państwa, niezgodnie z uproszczonym planem urządzenia lasu lub decyzją, o której mowa w art. 19 ust. 3, jest możliwe wyłącznie w przypadkach losowych lub w celu pozyskania drewna przeznaczonego na budowę, odbudowę, rozbudowę albo remont budynków i budowli służących prowadzeniu gospodarstwa rolnego, na podstawie decyzji wydanej przez starostę na wniosek właściciela lasu”.

LIR: rolnik nie oczekuje prawa do niekontrolowanej wycinki lasu

W ocenie reprezentacji lubelskich rolników, przyjęcie takiej zmiany byłoby wyrazem poszanowania prawa własności. Ponadto stanowiłoby wsparcie rozwoju rodzinnych gospodarstw rolnych oraz racjonalnego gospodarowania zasobami prywatnych lasów.

Dodatkowo pozwoliłoby rolnikom wykorzystywać własne drewno na potrzeby własnego gospodarstwa. I to bez naruszania zasad ochrony lasów i przy zachowaniu pełnego nadzoru organów administracji.

„Jest to rozwiązanie sprawiedliwe, zgodne z wieloletnią tradycja polskiej wsi i odpowiadające współczesnym potrzebom rozwoju rolnictwa” – przekonuje LIR.

Jak dalej stwierdza, rolnik nie oczekuje prawa do niekontrolowanej wycinki lasów. Ale oczekuje możliwości wykorzystania własnego drewna z własnego lasu na rozwój gospodarstwa. Przy tym działoby się to za zgodą właściwego organu i z poszanowaniem zasad trwałej gospodarki leśnej. Natomiast obecny stan prawny takiej możliwości w wielu przypadkach bezzasadnie go pozbawia.

„Państwo powinno wspierać rolnika, który chce rozwijać swoje gospodarstwo, wykorzystując własne zasoby w sposób odpowiedzialny i zgodny z zasadami zrównoważonego gospodarowania, a nie zmuszać do zakupu surowca, który posiada we własnym lesie” – podsumowuje samorząd rolniczy z Lubelszczyzny.

Tegoroczny nabór na zalesianie zakończony

Warto dodać, że co roku rolnik może starać się o wsparcie związane z lasem. Właśnie zakończył się (31 lipca) tegoroczny nabór wniosków o wsparcie w ramach czterech interwencji dotyczących zalesiania i zadrzewiania. Mowa tu o konkretnie o: wykonywaniu zalesień, tworzeniu zadrzewień, zakładaniu systemów rolno-leśnych i zwiększaniu bioróżnorodności lasów prywatnych (oraz ich ochronie). O taką pomoc z Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 można się było ubiegać po raz czwarty.

W ramach trwającego dwa miesiące naboru – jak podaje Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) – wpłynęło 870 wniosków. Tradycyjnie największym zainteresowaniem cieszyły się inwestycje w bioróżnorodność.

W poprzednich latach złożonych wniosków było ok.: 770 (2025 r.), 830 (2024 r.) i 850 (2023 r.).

Źródło: LIR, ARiMR

Przeczytaj również: Szacowanie szkód łowieckich – rolnicy chcą specjalnego funduszu.