Jakość zbóż kluczowa dla eksportu. Wymagania rosną

Jakość zbóż produkowanych w Polsce w kontekście rosnących warunków eksportowych – to kluczowy temat rozmów inspektorów ochrony roślin z Federacją Gospodarki Żywnościowej RP. Padły ważne uwagi dotyczące wymogów dla rolników i innych uczestników rynku.

Spotkanie odbyło się na zaproszenie Federacji Gospodarki Żywnościowej RP. To związek organizacji branżowych z sektora rolno-spożywczego. Powstał z inicjatywy m.in. Polskiego Zrzeszenia Producentów Bydła Mięsnego, Stowarzyszenia Rzeźników i Wędliniarzy RP, Krajowej Rady Drobiarstwa – Izby Gospodarczej, Stowarzyszenia Rzemieślników Piekarstwa RP czy Krajowego Związku Plantatorów Buraka Cukrowego. W rozmowach uczestniczyli przedstawiciele (w tym kierownictwo) Głównego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa (GIORiN), a także minister rolnictwa Stefan Krajewski.

Jakość zbóż w kontekście rosnących wymagań

Ponieważ kompetencje inspekcji ochrony roślin i nasiennictwa dotyczą wielu gałęzi produkcji żywności, omówiono je z punktu widzenia poszczególnych branż. „Jednym z kluczowych tematów, podniesionych przez Izbę Zbożowo-Paszową, była jakość produkowanych w Polsce zbóż, zwłaszcza w kontekście rosnących wymagań rynków eksportowych” – brzmi relacja inspekcji.

Uczestnicy spotkania zwracali uwagę, że Polska jest znaczącym producentem zbóż i ich eksporterem. Nadwyżkę ziarna lokuje zarówno na rynkach Unii Europejskiej, jak i innych krajów. Ale konkurencja o miejsca zbytu rośnie, a tym samym jakość zbóż może okazać się kluczowa dla eksportu. Bo odbiorcy zagraniczni przykładają do tego coraz większą wagę. Jednocześnie niedostatki w eksporcie będą się odbijać na rodzimym rynku ziarna w postaci niskich cen. A przecież już obecnie są one na bardzo niskim poziomie, co jest jednym z większych problemów dla rolników.

Normy jakościowe to duże wyzwania dla producentów

Ponadto uczestnicy spotkania podkreślali, że wymagania wobec producentów rolnych oraz podmiotów zajmujących się skupem i przetwórstwem zbóż rosną też z innych powodów. Chodzi m.in. o obniżanie w ostatnich latach w UE maksymalnych dopuszczalnych poziomów mykotoksyn oraz alkaloidów sporyszu w ziarnie zbóż. Tych wymogów trzeba przestrzegać. Bo ziarno niespełniające norm określonych w prawodawstwie UE nie może być wprowadzane do obrotu na wspólnotowym rynku. Zaś to ma istotne konsekwencje ekonomiczne dla rynku.

Jakość zbóż – więcej szkoleń dla uczestników rynku?

Jednocześnie na spotkaniu podnoszono temat rosnącego wpływu chorób grzybowych na ograniczenie plonowania zbóż i ich jakość. Ma to bezpośrednie przełożenie na dochody producentów rolnych. W tym kontekście podkreślono istotną rolę inspekcji jako urzędowej służby ochrony roślin, mającej znaczący wpływ na kształtowanie jakości produkowanych w Polsce towarów rolnych.

„Izba Zbożowo-Paszowa zwróciła się z wnioskiem o przeanalizowanie możliwości intensyfikacji działań GIORiN, w szczególności poprzez rozwijanie działalności informacyjnej i szkoleniowej, skierowanej do uczestników rynku” – czytamy w relacji ze spotkania.

Ceny zbóż nadal niskie, więcej za mokrą kukurydzę

Wnioskując z niego, można pokusić się o stwierdzenie, że relacja jakość zbóż – cena może jeszcze bardziej zyskać na znaczeniu. Chociaż trudno sobie wyobrazić, żeby ceny zbóż w Polsce jeszcze mocniej spadły. Już obecnie – jak się wydaje – szorują po dnie, nie zawsze będąc choćby gwarancją zwrotu kosztów produkcji.

Z najnowszego biuletynu Zintegrowanego Systemu Rolniczej Informacji Rynkowej (ZSRIR) wynika, że w skupach nadal nie było większych zmian. Natomiast w zestawieniu rok do roku spadki cen są drastyczne. Dla przykładu pszenica jest tańsza o 18-20 proc., a owies konsumpcyjny – nawet o ponad 30 proc.

Ceny zbóż według ZSRIR:

• Pszenica Konsumpcyjna. Cena wynosi 778 zł/t, co oznacza symboliczny wzrost o 0,3% w skali tygodnia, ale drastyczny spadek o 18,2% w skali roku.
• ​Pszenica Paszowa. Cena wynosi 742 zł/t co oznacza spadek tygodniowy o 1,8% i roczny o równe 20,0%.
• ​Kukurydza Sucha. Jej cena to 748 zł/t. Mimo tygodniowego wzrostu o 2,0%, w ujęciu rocznym jest o 13,8% tańsza.
• ​Kukurydza Mokra. To absolutny rekordzista wzrostu tygodniowego – cena skoczyła o 12,5% do poziomu 442 zł/t.

​Ceny zbóż pod presją – jakość kluczowa

Widać wyraźną presję cenową na rynku. Kolumna „Zmiana roczna” świeci się niemal w całości na czerwono. Zaczynając od największych spadków, owies konsumpcyjny stracił aż 32,4% swojej wartości w ciągu roku. Pszenica (łącznie konsumpcyjna i paszowa) stanowi blisko 68% całego rynku.Jęczmień Browarny jako jeden z nielicznych (obok kukurydzy) wykazuje wzrost tygodniowy o 4,6%, osiągając cenę 896 zł/t.

Podsumowując, jakość zbóż może okazać się kluczowa dla eksportu ziarna, tylko surowiec spełniający surowe normy pozwala polskim eksporterom konkurować na globalnych rynkach.

Ceny zakupu ziarna zbóż w przedsiębiorstwach w Polsce kształtują się według ZSRIR tak:

Przeczytaj również: Polska najtańszym rynkiem w UE – czy ceny zbóż pójdą w górę?

Źródło: PIORiN, ZSRIR