Polska na dziesiątym miejscu w UE pod względem stawek za mleko

uokik, spółdzielnia mleczarska, osm koło, rolnicy, dostawcy mleka — Według UOKiK, niektóre praktyki stosowane przez OSM były niekorzystne dla rolników dostarczających mleko. Fot. DK

Przez pierwsze dziewięć miesięcy roku mleczarnie skupiły łącznie 9 925,6 mln l mleka, tj. o 3,9 proc. więcej niż rok wcześniej. Średnia cena mleka w skupach była niższa niż w analogicznym okresie 2023 r. – informuje w swoim raporcie Polska Federacja Hodowców Bydła i Producentów Mleka (PFHBiPM).

Skup mleka we wrześniu 2024 r. wyniósł 1 032,5 mln litrów, producenci dostarczyli go o 5 proc. mniej w stosunku do sierpnia br., jednak w relacji rocznej było to o 2,6 proc. więcej.

Jak zauważa Federacja, w Polsce od wielu lat notowany jest systematyczny wzrost skupu mleka. Średnioroczny wzrost skupu wynosił zawsze około 2 proc. (do 1 kwietnia 2015 r. produkcja mleka była kwotowana – PAP). W 2023 roku skup odnotował niższy wzrost w porównaniu z rokiem poprzednim i wyniósł 1,6 proc.

Według danych GUS, średnia cena skupu mleka we wrześniu 2024 r. wyniosła 208,36 zł/100 l, czyli nieco ponad 2 zł za litr. To o 3,86 proc. więcej niż w poprzednim miesiącu oraz o 10,62 proc. więcej niż w analogicznym okresie 2023 r. Pomimo to średnia cena mleka w skupach (liczona w okresie od stycznia do września 2024 r.) wyniosła 201,77 zł/100 l, a zatem była o 6,7 zł/100 l niższa od przeciętnej stawki w analogicznym okresie 2023 r.

Zróżnicowanie cen mleka w poszczególnych województwach jest dość duże, We wrześniu najwyższą cenę za surowiec otrzymywali producenci z woj. podlaskiego – 218,19 zł/100l i lubelskiego – 214,24 zł/100l, a najniższą – z woj. łódzkiego – 196,72 zł/100l i małopolskiego – 198,73 zł/100l.

Polska jest – obok m.in. Austrii, Estonii, Rumuni czy Chorwacji – jednym z dwunastu krajów UE, gdzie w relacji rocznej zwiększyły się dostawy mleka. Łącznie w krajach UE w sierpniu 2024 r. skupiono 11 962,3 tys. t mleka. Oznacza to spadek dostaw średnio o 4,7 proc. i 1,4 proc. odpowiednio w relacji miesięcznej oraz w stosunku do sierpnia 2023 r.

Warto też zauważyć, że pięciu największych producentów mleka w UE (Niemcy, Francja, Holandia, Polska i Włochy) w sierpniu br. skupiło 64,3 proc. całego unijnego mleka. Do tamtejszych podmiotów trafiło łącznie 7 692,3 tys. t mleka, czyli o 1,7 proc. mniej niż w analizowanym miesiącu 2023 r.

Jak wynika z danych KE (opublikowanych 4 listopada 2024 r.), średnia cena mleka we wrześniu 2024 r. w UE osiągnęła poziom 49,58 euro/100 kg (ok. 2,16/litr) tj. była średnio o 4,3 proc. wyższa niż w sierpniu br. Eksperci w KE prognozują, że w październiku 2024 r. nastąpi kolejny wzrost ceny, która ma przekroczyć 50 euro/100 kg. Przy kursie NBP (12 bm.) euro/zł – 4,357 zł, średnia cena mleka w UE może przekroczyć 2,178 zł/l.

W Polsce średnia cena we wrześniu br. ukształtowała się na poziomie 49,41 euro/100 kg i była o 4,2 proc. wyższa niż w sierpniu 2024 r. oraz o 20,2 proc. wyższa niż we wrześniu 2023 r. W analizowanym miesiącu cena mleka w Polsce była niższa od ceny unijnej o 0,34 proc.

W rezultacie nasz kraj znalazł się na dziesiątym miejscu w UE pod względem stawek za mleko, tj. na tej samej pozycji co w sierpniu br. Wyższe ceny wypłacane były producentom m.in. w: Irlandii (57,98 euro/100 kg), we Włoszech (52,62 euro/100 kg), Holandii (51,00 euro/100 kg), Austrii (50,86 euro/100 kg), Danii (49,87 euro/100 kg) oraz Niemczech ze średnią stawką 49,54 euro/100 kg – poinformowała PFHBiPM.