W tym miejscu czas jakby się zatrzymał. Zobacz wyjątkową wieś

Zobacz galerię (4)

Planując wakacyjną wycieczkę na terenie województwa kujawsko-pomorskiego, warto odwiedzić poświęcony menonitom (olędrom) park etnograficzny w Wielkiej Nieszawce w powiecie toruńskim.

"To nasza nowa, oryginalna atrakcja turystyczna. Przeprowadzoną z dużą dbałością o szczegóły rekonstrukcję menonickiej wsi sfinansował samorząd województwa" – chwali się Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego.

– Lokalizacja skansenu została wybrana nieprzypadkowo. Historia Wielkiej Nieszawki jest ściśle związana z osadnictwem olęderskim. Jeszcze w początkach XX wieku był to jeden z głównych ośrodków tej społeczności. W parku zgromadzono najcenniejsze zachowane do dziś przykłady charakterystycznej dla tej zbiorowości architektury – podkreśla marszałek Piotr Całbecki.

Pierwsi olęderscy osadnicy, wyznawcy jednego z surowych odłamów protestantyzmu, byli uchodźcami religijnymi z zachodu Europy, przede wszystkim z Holandii, którzy w XVI wieku znaleźli schronienie w naszym kraju. Do Polski przynieśli m.in. wysoką kulturę rolną i praktykę wiejskiej samoorganizacji społecznej.

Położony przy ul. Menonitów 14 park jest rekonstrukcją wsi określanej przez etnografów jako mała rzędówka bagienna. Składa się z trzech siedlisk złożonych z sześciu zabytkowych budynków starannie przeniesionych z różnych miejsc w Dolinie Dolnej Wisły.

Pierwszym z odtworzonych obiektów była drewniano-murowana chata z Gutowa w gminie Zławieś Wielka, kolejnym będąca wysokiej klasy zabytkiem zagroda olędrów z Niedźwiedzia w powiecie świeckim. Imponująco prezentuje się zagroda z Kaniczek w Pomorskiem (rok budowy 1757), z charakterystycznymi podcieniami, piękną proporcją spadzistego dachu i malowanymi okiennicami.

Jako jedne z ostatnich zmontowano spichlerz z Wielkiego Zajączkowa (pow. świecki) i stodołę z Wielkiego Wełcza (pow. grudziądzki). Z dbałością o szczegóły odtworzono wnętrza. Są tu też pola i sady, a w sąsiedztwie uporządkowany cmentarz, który był wykorzystywany jeszcze w 1945 roku.

***

Pierwszy i jedyny jak na razie w Polsce Olęderski Park Etnograficzny powstał dzięki porozumieniu samorządowych władz województwa, Muzeum Etnograficznego w Toruniu (MET) i gminy Wielka Nieszawka. Projekt sfinansował samorząd województwa (6,2 mln złotych, 97 proc. kosztów); wkład gminy to warta 150 tys. złotych ziemia, na której postawiono zrekonstruowaną wioskę. Informacje na temat zwiedzania na stronie MET

• Agrobiznes bez tajemnic. Zamów prenumeratę miesięcznika "Przedsiębiorca Rolny" już dziś