Rynek zbóż w Polsce. Tego oczekuje branża

Modernizacja infrastruktury portowej i kolejowej, zmiany w systemie ubezpieczeń upraw czy lepsze wykorzystanie potencjału przetwórstwa – m.in. takie działania zdaniem branży zbożowej trzeba podjąć, by wzmocnić rynek zbóż w Polsce.

O wyzwaniach dla branży zbożowej, wynikających ze zmian klimatycznych oraz polityki krajowej i Unii Europejskiej, dyskutowano podczas Konferencji Zbożowej w grudniu ub.r. Teraz organizator – Polski Związek Producentów Roślin Zbożowych – przekazał zebrane i opracowane wnioski z tych rozmów. Ich realizacja miałaby mieć bardzo pozytywny wpływ na rynek zbóż w Polsce.

Przepustowość polskich portów – wąskie gardło eksportu zbóż

I tak, jako jeden z ważniejszych postulatów wysunięto ten dotyczący pilnej potrzeby dostosowania infrastruktury portowej w zakresie rozładunku i magazynowania zbóż. Mowa o tym jest zresztą od dawna. Bo bez sprawnego eksportu ziarna, problem z jego nadwyżką będzie wracał jak bumerang.

Ponadto niezbędna w ocenie dyskutantów jest w tym celu także modernizacja infrastruktury kolejowej. „Uważamy, że dostosowana infrastruktura portowa i efektywny logistycznie transport kolejowy, poprawią organizację i jakość przewozów, obniżą koszty, co może przyczynić się do wzrostu cen płodów rolnych” – zaznaczono we wniosku.

Biometan i bioetanol, czyli rynek zbóż a produkcja energii

W kolejnym wskazano, że należy zwiększyć wykorzystanie ziarna na cele energetyczne, w szczególności do produkcji biopaliw. Co więcej, istotnym działaniem, by uporządkować rynek zbóż w Polsce, wydaje się też wykorzystanie biomasy roślin zbożowych do produkcji biogazu. Przy czym w tym celu konieczne jest uproszczenie procedur administracyjnych związanych z budową biogazowni w gospodarstwach rolnych.

Uczestnicy konferencji zbożowej apelują również o uproszczenie procedur pozyskiwania certyfikatów, które mają umożliwiać spalanie zboża gorszej jakości w energetyce. Zwracają też uwagę na niewykorzystany potencjał w zakresie przetwórstwa i eksportu produktów zbożowych przetworzonych. Gdyby udało się to poprawić, mogłyby wzrosnąć ceny skupu i – tym samym – opłacalność produkcji rolnej.

System ubezpieczeń upraw a rynek zbóż w Polsce

Według branży zbożowej, konieczne są ponadto zmiany w systemie ubezpieczeń rolnych. Chodzi wręcz o nowy model tych ubezpieczeń, który realnie zwiększy zainteresowanie rolników. „Oczekują oni gwarancji zwrotu kosztów poniesionych na produkcję oraz rzetelnej i obiektywnej oceny strat przez ubezpieczycieli” – brzmi wniosek.

Jego autorzy podkreślili, że ubezpieczenie powinno obowiązywać od momentu podpisania umowy i opłacenia należności. Natomiast w przypadku przymrozków wiosennych, niezbędne jest dodatkowo przesunięcie terminu ubezpieczenia na moment rozpoczęcia wegetacji roślin. Co więcej, narasta także problem szkód wyrządzanych przez dziki. Trzeba więc w skuteczny sposób kontrolować populację tych zwierząt. I ją redukować.

Nowe techniki genomowe – szansa dla rolnictwa?

Jeśli chodzi o uprawę, uczestnicy konferencji dotyczącej zbóż za niezbędne uważają działania na rzecz co najmniej spowolnienia tempa wycofywania substancji czynnych z rynku środków ochrony roślin. Chodzi zwłaszcza o sytuacje, gdy brak jest dla nich skutecznych alternatyw.

Ponadto postulowano upowszechnianie odmian zalecanych do uprawy na podstawie systemu PDO (porejestrowe doświadczalnictwo odmianowe). Przekonywano też, iż należy dążyć do jak najszybszego wprowadzenia unijnych regulacji umożliwiających stosowanie nowych technik genomowych (NGT).

„Stanowią one szansę zarówno dla polskich hodowców, jak i rolników. Umożliwiają uprawę nowych, wysokiej jakości odmian odpornych na szkodniki, choroby oraz stresy biotyczne i abiotyczne” – czytamy w uzasadnieniu.

Jak w nim dodano, żeby NGT mogły mieć skuteczne przełożenie na rynek zbóż w Polsce, konieczne jest zapewnienie firmom hodowlanym i jednostkom naukowym odpowiednich środków. Są one potrzebne na badania i prace rozwojowe.

Doradztwo i szkolenia. Jak zwiększyć kompetencje rolników?

Wśród postulatów branży zbożowej znalazła się również poprawa gospodarowania wodą, która ma wpływ na rynek zbóż w Polsce. Chodzi m.in. o lepsze wykorzystanie wody opadowej poprzez inwestycje w systemy melioracyjne. Podkreślano też, że rolnicy potrzebują jasnych i jednoznacznych regulacji prawnych. Takich, które będą ich chronić przed nakładaniem kar za działania niezbędne do utrzymania odpowiedniego poziomu produkcji w gospodarstwach.

Dodatkowo pojawiły się wnioski dotyczące konieczności nabywania wiedzy przez rolników. I to zarówno z zakresu ekonomii, funkcjonowania rynku rolnego czy zarządzania, jak też innowacji oraz nowych technologii w produkcji zbóż. Zgłaszano również potrzebę organizacji szkoleń tematycznych z zakresu produkcji nasiennej zbóż.

Rynek zbóż w Polsce zagrożony przez umowę Mercosur?

Jak widać, branża zbożowa ma sprecyzowane potrzeby, choć są one dość szerokie. Aby jednak całościowo rynek zbóż w Polsce „uzdrowić”, rządzący muszą się nad tymi postulatami pochylić.

Jednocześnie warto dodać, że są jeszcze inne ważne aspekty dla tego rynku. Można tu wskazać m.in. na odbudowę pogłowia trzody chlewnej. Miałoby to istotny wpływ na zagospodarowanie corocznej nadwyżki zbóż i wzrost cen ich skupu.

Negatywny wpływ na polski rynek zbóż może mieć natomiast umowa Unii Europejskiej z blokiem Mercosur. Dlatego wspomniany Polski Związek Producentów Roślin Zbożowych wyraził swój sprzeciw wobec tego porozumienia w przyjętym stanowisku.

Przeczytaj również: Import cukru z Mercosur – producenci biją na alarm.