Rynek tytoniu i maku w liczbach. Ile hektarów i plantatorów?

Jak wygląda obecnie rynek tytoniu w Polsce? Ile jest producentów maku oraz jaką powierzchnie zajmuje? Przeglądamy dane dotyczące tych nieoczywistych, niemal regionalnych upraw.

Niedawno pisaliśmy na portalu o tym, że konopie włókniste mogą być szansą dla rolników szukających alternatyw dla swoich areałów oraz opłacalności upraw. Przy tym na koniec zeszłego roku było 1592 producentów konopi w Polsce. Tak wynika z rejestru prowadzonego przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (KOWR).

Ośrodek monitoruje zresztą także inne, wybrane rynki rolne. Dotyczy to zarówno dużych sektorów (rynek mleka czy cukru), jak również rynków mniejszych. Chodzi o te bardziej wyspecjalizowane albo wymagające szczególnego nadzoru. Mowa tu m.in. o uprawach wspomnianych konopi włóknistych, maku czy tytoniu.

Tytoń śledzony od gospodarstwa do nabywcy

Rynek tytoniu znajduje się „pod lupą” KOWR m.in. z uwagi na ryzyko nielegalnego obrotu surowcem tytoniowym. Dlatego nadzór ma tutaj znaczenie zarówno gospodarcze, jak i kontrolne. W związku z nim, producent musi być wpisany do Rejestru Producentów Surowca Tytoniowego. Ponadto co roku musi podawać informacje dotyczące m.in. powierzchni uprawy, odmian tytoniu, zawartych umów oraz ilości wyprodukowanego i sprzedanego surowca. Te dane mają umożliwiać śledzenie drogi surowca od gospodarstwa do nabywcy. Co więcej, zadaniem KOWR jest także sprawdzanie poprawności przekazywanych informacji m.in. poprzez bezpośrednie kontrole u plantatorów.

Oczywiście produkcja tytoniu w Polsce spada, co ma związek m.in. z ograniczanym wsparciem i – ogółem – polityką na rzecz ograniczania konsumpcji wyrobów tytoniowych. Jednak nadal odgrywa pewną rolę w polskim rolnictwie.

Rynek tytoniu na prawie 9 tysiącach hektarów

Według danych Ośrodka aktualnych na 30 września 2026 r., liczba gospodarzy wpisanych do rejestru producentów surowca tytoniowego wyniosła 3182. Zaś jeśli chodzi powierzchnię uprawy tytoniu, w 2025 r. wynosiła ona 8978 ha. Przy tym koncentrowała się przede wszystkim tradycyjnie w woj. lubelskim, gdzie tytoń rósł na ok. 6300 ha. Ponadto w sąsiednim woj. podkarpackim ta powierzchnia sięgała w ub.r. 1019 ha.

Podobnie jest w tym roku. Bowiem ze zgłoszeń plantatorów dotyczących planowanej produkcji wynikało, iż w woj. lubelskim miało to być 6221 ha, a w woj. podkarpackim – 1396 ha. To oczywiście ponownie dwa czołowe regiony jeśli chodzi o tytoń, którego uprawę w całym kraju w 2026 r. zaplanowano na łącznie 9168 ha.

Rynek maku – pod kontrolą producenci i skupy

Jeśli chodzi o mak, KOWR prowadzi rejestr zarówno jego producentów, jak i podmiotów skupujących. Jednak wpis do tego rejestru ma charakter jednorazowy.

Ośrodek zwraca tu uwagę, że przepisy rozróżniają mak niskomorfinowy oraz mak inny niż niskomorfinowy. Ten pierwszy może być uprawiany wyłącznie na cele spożywcze, w tym na potrzeby własne oraz na potrzeby nasiennictwa. Zaś uprawa maku innego niż niskomorfinowy może być prowadzona wyłącznie na cele wskazane w przepisach. Chodzi o te związane z przemysłem farmaceutycznym i nasiennictwem.

Dane podawane przez producentów i skupy są weryfikowane. Bo rynek maku również obejmują kontrole na miejscu.

280 hektarów maku, głównie na Lubelszczyźnie

Zatem jak wygląda on obecnie w liczbach? Dane KOWR wskazują, iż na 30 września 2026 r. liczba producentów wpisanych do rejestru wynosiła 128. Natomiast podmiotów skupujących mak było 5.

Powierzchnia upraw maku – również według stanu na koniec września br. – wynosiła ok. 281 ha. Przy tym uprawa koncentrowała się także w woj. lubelskim, gdzie sięgała ok. 222 ha (oznacza to 79 proc. udziału w rynku).

Najczęściej wybieraną przez producentów odmianą jest Mieszko, uprawiana na powierzchni ok. 185 ha.

Źródło: KOWR, własne

Przeczytaj również: Uprawa sorga szansą dla rolnictwa w dobie zmian klimatu.