NIK sprawdził finansowanie OSP. Skąd pochodzą pieniądze?

Zobacz galerię (1)

Sejmowa Komisja Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej wysłuchała informacji NIK o wynikach kontroli finansowania działalności OSP.

Tadeusz Dziuba, wiceprezes Najwyższej Izby Kontroli przedstawiając informacje o wynikach kontroli finansowania działalności ochotniczych straży pożarnych podkreślił, że Krajowy System Ratowniczo-Gaśniczy w Polsce, który obejmuje zarówno jednostki Państwowej Straży Pożarnej jak i wybrane jednostki OSP, jest uważany za wzorcowy.

Dodał, że izba śledziła dwa strumienie finansowania OSP – do jednostek włączonych do KSRG (70 proc. środków) i jednostek OSP spoza systemu (ok. 30 proc.). Jak zaznaczył , w zakresie jednostek należących do KSRG przyznane środki zostały wykorzystane efektywnie, co – zdaniem NIK – przyczyniło się do tego, że członkowie tych OSP są dobrze wyposażeni i wyszkoleni.

Natomiast "cieniem na tym obrazie kładzie się niedostateczne finansowanie ratownictwa specjalistycznego".

W przypadku finansowania jednostek OSP spoza KSRG środki publiczne również wykorzystywano terminowo i zgodnie z przeznaczeniem, "aczkolwiek zdarzały się nieprawidłowości dotyczące w dużej mierze ewidencjonowania i rozliczania środków publicznych".

Dziuba wskazał, że przynajmniej jedną z przyczyn takiego stanu jest brak wsparcia prawnego i finansowego dla jednostek OSP.

Przedstawiciele Delegatury NIK w Poznaniu, która przeprowadziła kontrolę przypomnieli, że Izba skontrolowała łącznie 48 jednostek na terenie województw: małopolskiego, mazowieckiego, lubelskiego i wielkopolskiego. Kontrolę przeprowadzono również m.in. w komendach wojewódzkich straży pożarnej, urzędach marszałkowskich i urzędach gmin.


Z przedstawionych informacji wynika, że na przestrzeni 4 kontrolowanych lat (2014-2017) największym źródłem przychodów OSP były środki pochodzące z gmin. Jak zaznaczono, w roku 2017 wydatki budżetu gmin na funkcjonowanie OSP wyniosły ponad 785 mln zł.

Kolejne źródło finansowania to środki w ramach projektów unijnych realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego (niespełna 20 proc.). Wskazano również, że środki publiczne przekazywane na finansowanie OSP sukcesywnie rosną.

Jak wskazano, wszystkie jednostki funkcjonujące w ramach KSRG aktywnie uczestniczyły w działaniach ratowniczo-gaśniczych, ale spośród jednostek spoza KSRG w takich działaniach uczestniczyło jedynie 30 proc. Pozostałe 70 proc. w ciągu badanych 4 lat albo nie brało w działaniach ratowniczo-gaśniczych, albo wzięło udział w 5 lub mniejszej liczbie akcji.

Kontrole wykazały nieprawidłowości w zakresie finansowania jednostek w zakresie m.in. udzielania dotacji. Nieprawidłowości stwierdzono w ponad 40 proc. skontrolowanych gmin. Stwierdzone nieprawidłowości dotyczyły również wypłaty ekwiwalentu za udział w akcjach ratowniczo-gaśniczych (w 70 proc. kontrolowanych gmin) oraz przypadki uczestniczenia w akcjach osób nieletnich.

NIK na podstawie ustaleń kontrolnych wystosowała wniosek do ministra SWiA o wprowadzenie uregulowań zapewniających powiązanie finansowania i szkolenia jednostek OSP z ustalonymi dla nich kategoriami zależnymi od potencjału tych jednostek i potrzeb systemu ochrony przeciwpożarowej.
 

• Agrobiznes bez tajemnic. Zamów prenumeratę miesięcznika "Przedsiębiorca Rolny" już dziś