Moratorium na łosie zniknie? Rolnicy narzekają na szkody

Na szkody wyrządzane w uprawach przez łosie rolnicy skarżą się od dawna. Jednocześnie wskazują, że – zwłaszcza regionalnie – ich populacja znacznie się zwiększyła. Tymczasem łosie są pod ochroną, bo na ich odstrzał obowiązuje od 25 lat tzw. moratorium. Czy będzie zniesione? Znamy stanowisko resortu klimatu i środowiska.

Moratorium na odstrzał łosi (czyli czasowe odstępstwo od zgody na polowania) zostało wprowadzone w 2001 r. ze względu na znaczący spadek liczebności populacji. Według leśników, spełniło ono swoją rolę. Natomiast od dłuższego czasu m.in. rolnicy regularnie sygnalizują wzrost szkód czynionych przez te zwierzęta.

Rośnie liczba problemów, rolnicy zgłaszają szkody

„W ostatnich latach obserwowany jest wyraźny wzrost liczebności łosia na terenie Polski” – zwrócił uwagę w wystosowanej interpelacji poseł Dariusz Piontkowski (PiS).

Jak dodał, z dostępnych danych wynika, że populacja tego gatunku zwiększa się systematycznie od momentu wprowadzenia moratorium. Przy tym dość duże zagęszczenie tych zwierząt występuje w województwie podlaskim.

„Region ten od lat jest wskazywany jako obszar o najwyższej koncentracji łosi w Polsce. A wzrost ich liczebności wiąże się zarówno z sukcesem działań ochronnych, jak i z rosnącą liczbą problemów zgłaszanych przez mieszkańców. Dotyczy to przede wszystkim coraz częstszych kolizji drogowych z udziałem łosi, szkód w uprawach rolnych i młodnikach leśnych, a także pojawiania się tych zwierząt w pobliżu terenów zamieszkałych” – napisał poseł.

Minister rolnictwa za zniesieniem moratorium na łosie

W związku z powyższym – jak zaznaczył – pojawiają się pytania o aktualny stan populacji łosia. A także o działania państwa w zakresie monitorowania i zarządzania tym gatunkiem. Parlamentarzysta dociekał ws. ewentualnych programów regulacji liczebności łosi, w tym także cofnięcia moratorium.

O tym, że „czas zakończyć moratorium na odstrzał łosi”, w 2025 r. przekonywał także minister rolnictwa Stefan Krajewski. Wskazywał, że z nieco ponad 1 tys. w 2001 ich liczebność wzrosła do ponad 40 tys. sztuk. Zaś to wiąże się m.in. z poważnymi stratami w rolnictwie.

Ponad 45 tysięcy łosi w Polsce

Odpowiadając na wspomnianą interpelację, Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ) podkreśla, że liczebność populacji łosia jest ustalana na podstawie wiosennej inwentaryzacji zwierząt łownych. Przeprowadzają ją dzierżawcy i zarządcy obwodów łowieckich.

Opierając się na danych Głównego Urzędu Statystycznego (GUS), resort podał liczebność populacji łosia w Polsce. Według stanu na 10 marca 2025 r. było to 45 655 osobników. W samym województwie podlaskim populacja liczyła 7 241 sztuk. Większa była w woj.: warmińsko-mazurskim (10 614), mazowieckim (10 151) i lubelskim (8 720).

Ponadto MKiŚ zapewnia, iż prowadzi stały monitoring populacji nie tylko poprzez analizę danych statystycznych. Ale także poprzez analizę wysokości wypłacanych odszkodowań za szkody wyrządzone przez ten gatunek w uprawach i płodach rolnych.

MKiŚ nie planuje zniesienia moratorium na łosie

A co z moratorium na odstrzał łosia? „MKiŚ obecnie nie planuje zmian w zakresie zmiany statusu ochronnego łosia i przywrócenia okresu polowań na ten gatunek” – czytamy w piśmie ministerstwa.

Jak w nim podkreślono, liczebność łosi w Polsce drastycznie zmniejszyła się w latach 90. ubiegłego wieku. Zaś spadek ten wynikał głównie z intensywnych polowań. Właśnie dlatego w 2001 r. wprowadzono całoroczny okres ochronny dla tego gatunku (moratorium). Od tamtego czasu populacja łosi rośnie. Dodatkowo powiększył się również zasięg ich występowania. Chociaż rozmieszczenie tego gatunku w skali kraju jest nierównomierne.

„MKiŚ zdaje sobie sprawę z faktu, że wzrost liczebności łosi może powodować szkody w uprawach i płodach rolnych. Niemniej w obowiązującym stanie prawnym, zgodnie z art. 50 ustawy Prawo łowieckie, za szkody te odpowiada Skarb Państwa” – zwraca uwagę resort.

Odszkodowania ze środków Skarbu Państwa wypłaca:

• Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe w przypadku szkód wyrządzonych przez łosie na terenach obwodów łowieckich leśnych;
• zarząd województwa w przypadku szkód wyrządzonych przez łosie na terenach obwodów łowieckich polnych i obszarach niewchodzących w skład obwodów łowieckich.

Przeczytaj również: Dokarmianie zwierząt w lasach receptą na szkody w uprawach?