Gospodarstwa pod lupą sanepidu

Zobacz galerię (1)

Jedno z oczek gęstego sita kontroli, jakim poddawane są rolnicy, stanowi inspekcja sanitarna. Co ją interesuje? W jaki sposób gospodarstwa są typowane do kontroli? O to zapytaliśmy u źródła.

– Zakres nadzoru Państwowej Inspekcji Sanitarnej obejmuje rolników prowadzących różne rodzaje działalności, w tym: produkcję pierwotną, sprzedaż bezpośrednią oraz rolniczy handel detaliczny. We wszystkich tych przypadkach nadzór dotyczy żywności pochodzenia niezwierzęcego – informuje Jan Bondar, rzecznik prasowy Głównego Inspektoratu Sanitarnego.

Jak dodaje, w zakresie ustawowych kompetencji oraz w szczególności w ramach nadzoru nad produkcją pierwotną sanepid przeprowadza kontrole na podstawie oceny ryzyka w przypadku możliwości wystąpienia zagrożeń mikrobiologicznych i epidemiologicznych w szczególności: czystości obiektów i wyposażenia, stosowania wody pitnej lub czystej wody, higieny personelu.

Jeśli chodzi o wyznaczanie gospodarstw do kontroli, kluczowym aspektem jest rodzaj produkowanej żywności. – Produkcja zbóż na przykład niesie za sobą znikome ryzyko zanieczyszczeń mikrobiologicznych, podczas gdy w przypadku owoców miękkich, np. maliny, ryzyko to diametralnie wzrasta – wyjaśnia Jan Bondar.

W ramach takich działań pobierane są również próbki w kierunku wykrywania zanieczyszczeń chemicznych żywności – po zbiorze i w obrocie (jak najbliżej etapu produkcji pierwotnej).

Rzecznik GIS podkreśla znaczenie planu działania dotyczącego produkcji pierwotnej żywności pochodzenia roślinnego, opracowanego na podstawie porozumienia z 20 stycznia 2015 r. pomiędzy: głównym inspektorem sanitarnym, głównym inspektorem ochrony roślin i nasiennictwa, głównym inspektorem jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz głównym inspektorem ochrony środowiska.  

Realizując postanowienia tego porozumienia, inspekcje wspólnie prowadzą kontrole producentów żywności pierwotnej (prowadzą jednocześnie na miejscu działania edukacyjne i doradcze).

– Na terenie każdego województwa państwowy wojewódzki inspektor sanitarny, jako koordynator prac, powołuje zespół roboczy, w skład którego wchodzą przedstawiciele stron porozumienia. Zespół ustala co roku szczegółowy plan wspólnych kontroli i typuje gospodarstwa do kontroli spośród tych, które prowadzą produkcję z obszarów uznanych za priorytetowe w danym roku – tłumaczy Jan Bondar.

W 2016 r. zaplanowano 786 takich kontroli, z czego 773 były wspólne (przeprowadzone przez co najmniej dwie inspekcje).

Priorytetowymi obszarami były:

•  produkcja pierwotna owoców miękkich (malin, truskawek, borówek, porzeczek, agrestu i jeżyn), kiełków przeznaczonych do bezpośredniego spożycia oraz warzyw liściastych jedzonych na surowo (w tym sałata, szpinak, rukola) w związku z potencjalnym ryzykiem zagrożenia zdrowia ze względu na możliwą obecność zanieczyszczeń mikrobiologicznych
•  warzywa liściaste: sałata, szpinak, rukola, dla których wyznaczono najwyższe dopuszczalne poziomy (NDP) dla azotanów, co może być związane głównie z nieprawidłowym stosowaniem nawozów
•  pozostałości środków ochrony roślin we wskazanych owocach miękkich oraz jabłkach
•  wdrożenie przez PIORIN monitorowania nasilenia występowania patogenów zbóż wytwarzających mykotoksyny w odniesieniu do fuzarioz oraz sporyszu