Dzierżawa gruntów rolnych cieszy się dużym zainteresowaniem

Dzierżawa gruntów rolnych stała się jednym z narzędzi wspierających rozwój gospodarstw w Polsce. Pozwala rolnikom powiększać areał, zwiększać produkcję i inwestować w przyszłość bez konieczności zakupu ziemi. Dane Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa pokazują, że ta forma użytkowania gruntów odgrywa kluczową rolę w stabilizacji i modernizacji rolnictwa.

Dzierżawa gruntów rolnych jest dziś podstawowym sposobem gospodarowania państwową ziemią. Jej znaczenie wynika zarówno z dostępności, jak i z korzyści ekonomicznych, które pozwalają rolnikom rozwijać gospodarstwa bez ponoszenia wysokich kosztów zakupu ziemi. W 2025 roku KOWR wydzierżawił ponad 63 tysiące hektarów, a w dzierżawie pozostawało łącznie ponad milion hektarów państwowych gruntów. Najwięcej ziemi użytkowanej w tej formie znajduje się w województwach:

• zachodniopomorskim,
• wielkopolskim,
• dolnośląskim,
• warmińsko-mazurskim.

Dzierżawa gruntów rolnych priorytetem

Dzierżawa gruntów rolnych jest najważniejszą formą nietrwałego rozdysponowania ziemi z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Rolnicy chętnie wybierają ją jako sposób na powiększenie gospodarstwa, ponieważ nie wymaga angażowania dużego kapitału. Zamiast inwestować w zakup ziemi, mogą przeznaczyć środki na modernizację budynków, zakup maszyn czy rozwój produkcji. Stabilność tej formy użytkowania potwierdza liczba obowiązujących umów, których w 2025 roku było ponad siedemdziesiąt tysięcy.

Większość gruntów trafia do rolników poprzez przetargi, przede wszystkim ograniczone, w których mogą uczestniczyć wyłącznie rolnicy indywidualni. Dzięki temu ziemia pozostaje w rękach lokalnych gospodarzy, a proces rozdysponowania jest transparentny i zgodny z zasadą wspierania gospodarstw rodzinnych. W 2025 roku przeprowadzono ponad 4 tys. przetargów na dzierżawę, a dodatkowo przedłużono blisko 8 tys. istniejących umów. To pokazuje, że dzierżawa gruntów rolnych jest rozwiązaniem stabilnym i przewidywalnym, pozwalającym rolnikom planować produkcję w dłuższej perspektywie.

Sprzedaż gruntów – uzupełnienie, nie priorytet

Choć KOWR prowadzi również sprzedaż gruntów, jej skala pozostaje ograniczona. Od czasu wejścia w życie ustawy regulującej obrót ziemią państwową sprzedaż utrzymuje się na poziomie kilku tysięcy hektarów rocznie. W 2025 roku sprzedano nieco ponad 5 tys. hektarów. Głównie w trybie przetargowym lub w ramach prawa pierwszeństwa przysługującego dotychczasowym dzierżawcom. Krótko mówiąc, niska skuteczność przetargów sprzedażowych potwierdza, że to właśnie dzierżawa gruntów rolnych jest formą najbardziej odpowiadającą potrzebom rolników.

Istotnym elementem działalności KOWR są również nieodpłatne przekazania gruntów na cele publiczne. W 2025 roku przekazano w ten sposób ponad trzy tysiące hektarów, które trafiły między innymi do samorządów, Lasów Państwowych czy kościołów i związków wyznaniowych. Na takich terenach powstają drogi, szkoły, obiekty sportowe, oczyszczalnie ścieków czy tereny rekreacyjne, co realnie wpływa na rozwój lokalnych społeczności i poprawę jakości życia mieszkańców.

Przeczytaj również: Rolnicy się starzeją. Czy brak następców zagraża branży?

Grunty pozostające do rozdysponowania

W Zasobie Własności Rolnej Skarbu Państwa nadal znajduje się około 170 tysięcy hektarów gruntów oczekujących na rozdysponowanie. W dużej mierze są to działki trudne w użytkowaniu, często rozdrobnione, położone na skarpach, między wałami przeciwpowodziowymi lub na terenach o nieuregulowanych stosunkach wodnych. Najwięcej takich gruntów znajduje się w województwach zachodniopomorskim i dolnośląskim. Mimo trudności część z nich może zostać wykorzystana w rolnictwie lub przeznaczona na cele publiczne.

Podsumowując, KOWR wskazuje, że dzierżawa gruntów rolnych służy polskim rolnikom. Dzięki niej mogą bowiem zwiększać areał swoich gospodarstw i zwiększać produkcję. Na zakończenie warto przypomnieć, że do udziału w przetargu na dzierżawę gruntów z KOWR upoważnione są tylko osoby posiadające kwalifikacje rolnicze, które nie zalegają z płatnościami wobec KOWR, Skarbu Państwa, ZUS lub KRUS ani jednostek zarządu terytorialnego. Od początku działalności KOWR (dawniej Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, następnie Agencji Nieruchomości Rolnych) do końca grudnia 2025 r. przejęto do Zasobu WRSP około 4,7 mln ha nieruchomości rolnych.

Źródło: KOWR