Dachy z azbestu w gospodarstwach – zostało niewiele czasu

Dachy z azbestu w gospodarstwach trzeba zgłaszać urzędnikom. W tym roku zostało już na to bardzo mało czasu. A za niespełnienie tego obowiązku grozi kara nawet do 20 tysięcy złotych.

W wielu polskich gospodarstwach wciąż są na budynkach azbestowe dachy. A precyzując – dachy wykonane z eternitu zawierającego niebezpieczny, rakotwórczy azbest. Popularne niegdyś pokrycia niełatwo wymienić z uwagi na koszty materiałów i robocizny. Bo zazwyczaj na budynkach rolniczych są one dość dużych rozmiarów.

Obowiązek zgłoszenia azbestu – do końca stycznia

Dachy z azbestu w gospodarstwach muszą być zgłoszone. A konkretnie – zgodnie z przepisami – trzeba złożyć do 31 stycznia „Informację o wyrobach zawierających azbest”. Co więcej, aktualizacji takich danych trzeba dokonać corocznie do końca stycznia aż do zaprzestania użytkowania wyrobu i jego usunięcia. Zatem na spełnienie tego obowiązku w tym roku zostało ledwie kilka dni.

Co istotne, dotyczy on zarówno osób fizycznych, jak i osób prawnych. Przy czym osoby fizyczne niebędące przedsiębiorcami (właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości) przedkładają informację odpowiednio wójtowi gminy, burmistrzowi lub prezydentowi miasta. Natomiast pozostałe podmioty (np. przedsiębiorcy) kierują ją do marszałka województwa.

Dachy z azbestu w gospodarstwach – podaj ilość i miejsce

W zgłoszeniu – jeśli chodzi o dachy z azbestu w gospodarstwach – powinno się wymienić m.in.:

• rodzaj wyrobów zawierających azbest (np. eternitowe płyty dachowe, rury);
• ilość i dokładne miejsce ich lokalizacji na terenie gospodarstwa;
• informacje o ewentualnym stanie technicznym i sposobie ich użytkowania.

„Informację o wyrobach zawierających azbest” trzeba sporządzić w dwóch egzemplarzach. Jeden składa się do odpowiedniego urzędu. Zaś drugi gospodarz powinien przechowywać przez rok, czyli do czasu sporządzenia następnej informacji.

Dodatkowo warto przypomnieć, że taką deklarację należy złożyć również w przypadku, gdy występujące na nieruchomości wyroby azbestowe zostały zdemontowane i przekazane do utylizacji, a nie zostało to zgłoszone.

Kara dla gospodarza może sięgnąć 20 tysięcy złotych

Niezłożenie „Informacji” o obecności azbestu wiąże się z poważnymi konsekwencjami. Za niewywiązywanie się z tego obowiązku gospodarz może zostać ukarany grzywną w wysokości od 10 zł do 20 tys. zł.

„Kara ta zależy od specyfiki przypadku, jednak warto pamiętać, że jej wysokość może być naprawdę dotkliwa, szczególnie w przypadku niezgłoszenia dużych ilości materiałów azbestowych” – brzmi komunikat w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego w Szczytnie (woj. warmińsko-mazurskie).

Ponadto brak zgłoszenia może skutkować m.in. utrudnieniami przy korzystaniu z programów wsparcia dotyczących usuwania azbestu.

To, czy dachy z azbestu w konkretnych gospodarstwach są uwzględnione w inwentaryzacji wyrobów zawierających azbest, właściciele mogą sprawdzić. Wystarczy wejść na portal Elektronicznego Systemu Informacji Przestrzennej do monitorowania procesu usuwania azbestu.

Dachy z azbestu w gospodarstwach a pomoc z KPO

W podsumowaniu warto podkreślić, że obecność azbestu na budynkach jest ewidencjonowana w ramach ochrony zdrowia ludzi i środowiska naturalnego. Całkowicie materiały azbestowe mają zniknąć z kraju do 2032 r. Dlatego wprowadzono obowiązek przekazywania corocznej informacji o nich. I warto go spełnić choćby z uwagi na widmo dotkliwej kary finansowej.

Jednocześnie trzeba zaznaczyć, iż część rolników wymieniła lub właśnie wymienia dachy z azbestu w swoich gospodarstwach. A można tu było skorzystać z dofinansowania w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO). Wysokość wsparcia wynosiła 40 zł/mkw. wymienianego pokrycia dachu (z limitem do 500 m kw.). 31 października 2025 r. opublikowano rozporządzenie wydłużające czas na realizację tych przedsięwzięć do 31 marca 2026 r.

„Dotychczas dzięki wsparciu usunięto z gospodarstw rolnych pokrycia dachowe zawierające azbest o łącznej powierzchni ponad 16,2 mln m kw.” – podało wówczas w komunikacie ministerstwo rolnictwa.

Przeczytaj również:Zwrot akcyzy za paliwo rolnicze 2026. Stawka, limit, terminy.