Zboża w UE – mniejsze zbiory i cios dla produkcji zwierzęcej

Zboża w Unii Europejskiej (UE) jest w tym roku znaczniej mniej niż choćby w poprzednim sezonie. Odczuwają już to m.in. w niedostatkach pasz hodowcy zwierząt, których część musiała nawet redukować stada. Dlatego unijni rolnicy apelują o szybkie wsparcie płynności finansowej gospodarstw.

Na posiedzeniu grupy roboczej „Zboża” zrzeszenia europejskich rolników i spółdzielni rolniczych Copa-Cogeca uczestnicy omawiali ważne tematy. Bo dyskutowali – jak pisaliśmy – o potencjalnej integracji Ukrainy z UE i wpływie np. kukurydzy z tego kraju na rynek unijny.

Natomiast drugą poruszaną kwestią była sytuacja produkcyjna i rynkowa jeśli chodzi o zboża w UE.

Prognoza najgorsza dla produkcji kukurydzy

Jak relacjonuje Federacja Branżowych Związków Producentów Rolnych (FBZPR), w prognozie Copa-Cogeca z 23 lipca 2026 r. zbiory zbóż w Unii szacowano na około 264 mln ton, czyli o 6,6 proc. mniej niż w 2025 r. Przy tym produkcja pszenicy miała zmniejszyć się o 4,2 proc., jęczmienia – o 3,5 proc., żyta – o 4 proc., a owsa – o 9,3 proc. A największy spadek autorzy prognozy przewidywali dla kukurydzy – o 13,9 proc. To konsekwencja przede wszystkim ograniczenia powierzchni zasiewów o 15,2 proc.

Reklama

Reklama

Ponadto dokument wskazywał także na kryzys nawozowy. Bo jego wpływ na zbiory w 2027 r. może być znacznie silniejszy niż w bieżącym sezonie.

Mniej zboża w UE – spadki nawet o 70 proc.

Skalę szkód spowodowanych przez suszę, upały, grad i inne zjawiska pogodowe pokazało późniejsze badanie Copa-Cogeca, podsumowane 1 września 2026 r. W jego ramach odpowiedzi udzieliło 40 organizacji branżowych z 17 państw.

I tak, respondenci z Francji oceniali spadek produkcji kukurydzy aż na 40 proc. Zaś ci ze Słowenii straty plonów kukurydzy szacowali na 50–70 proc. Z kolei w Austrii produkcję zbóż łącznie z kukurydzą oceniano na około 4,54 mln ton (spadek o 18,4 proc.). Natomiast w Hiszpanii środowisko rolnicze sygnalizowało spadek zbiorów zbóż o około 23 proc.

Jednak należy zastrzec, iż nie jest to nowy zbiorczy bilans dla całej UE, a informacje z ankiety skierowanej do organizacji, uzupełniające lipcową prognozę.

Zboża w UE – spadki uderzyły w produkcję zwierzęcą

Z tej ankiety wynika, że straty były zróżnicowane regionalnie. Ponadto ograniczenie dostępności ziarna i pasz uderzało również w produkcję zwierzęcą. Co więcej, część gospodarstw musiała redukować stada.

„Dotychczasowe działania pomocowe respondenci oceniali jako niewystarczające wobec skali problemów” – czytamy w relacji z posiedzenia.

Dlatego europejskie organizacje rolnicze wskazują na potrzebę szybszego wsparcia płynności gospodarstw i bardziej elastycznego wykorzystania środków Wspólnej Polityki Rolnej. Konieczne są ich zdaniem inwestycje równolegle w retencję i gospodarowanie wodą. Postulaty dotyczą też większej dostępności ubezpieczeń oraz realizacji badań nad odmianami roślin odporniejszymi na suszę.

Uczestnicy spotkania podkreślali, że ochrona produkcji zboża w UE wymaga spójności powyższych działań z polityką handlową. Tak, aby pomoc kierowana do rolników nie była osłabiana przez dalsze pogarszanie warunków konkurencji.

W Polsce również „chudsze” żniwa 2026

Jeśli chodzi o polski rynek zbóż, u nas także tegoroczne zbiory są ewidentnie niższe niż choćby w zeszłym roku. O mniejszych plonach mówią wprost rolnicy. Zaś już w końcówce lipca Główny Urząd Statystyczny (GUS) podał, że zbiory zbóż podstawowych z mieszankami zbożowymi będą w 2026 r. niższe niż w 2025 r. Ten spadek oszacował na ok. 4,9 proc. Według jego wyliczeń, zbiory miały się zamknąć liczbą ok. 25,3 mln ton.

Ceny ziarna na rodzimym rynku nadal są niezadawalające dla rolników. Ale ostatnio w przypadku większości gatunków zbóż poszły one delikatnie w górę. W rezultacie – jak wynika z najnowszego biuletynu Zintegrowanego Systemu Rolniczej Informacji Rynkowej (ZSRIR) – np. średnia cena pszenicy konsumpcyjnej to 921 zł/t, a paszowej – 867 zł/t. Zwiększyła się w relacji tygodniowej odpowiednio o 2,6 i 3,3 proc. Natomiast biorąc pod uwagę relację rok do roku, podwyżka sięga 17,6 i 13,6 proc.

Ceny zakupu ziarna w przedsiębiorstwach w Polsce kształtują się według ZSRIR tak:

Ceny zakupu ziarna zbóż – średnia, minimalna, maksymalna:

Źródło: FBZPR, ZSRIR, własne

Przeczytaj również: Eurostat: ceny produktów rolnych w dół, koszty produkcji w górę.