GMO. Kraje Unii nie chcą większej swobody w podejmowaniu decyzji

Zobacz galerię (1)

Wywołująca wiele kontrowersji wśród importerów i organizacji ekologicznych propozycja KE, by państwa członkowskie miały więcej swobody w sprawie dopuszczania bądź zakazywania importu produktów GMO nie uzyska akceptacji państw UE.

– Obecna sytuacja, kiedy to Komisja Europejska podejmuje decyzje w tej sprawie, jest idealna dla krajów członkowskich, ponieważ mogą one zrzucać na nią odpowiedzialność za dopuszczanie do importu organizmów modyfikowanych genetycznie – powiedział dziennikarzom unijny dyplomata zajmujący się tym tematem, który chce zachować anonimowość.

Propozycja, by państwa członkowskie miały więcej autonomii w tej sprawie, została przedstawiona przez KE pod koniec kwietnia. Kraje UE są bardzo podzielone w sprawie organizmów genetycznie modyfikowanych. Część z nich jest mocno za, część przeciw, a pozostałe zmieniają zdanie w zależności od kontekstu.

Taka sytuacja sprawia, że w komitecie skupiającym przedstawicieli państw UE nie jest możliwe uzyskanie kwalifikowanej większości ani za dopuszczeniem danego gatunku GMO do uprawy, bądź importu ani też przeciwko.

Gdy zaś w gronie państw UE nie jest możliwe podjęcie decyzji, to Komisja Europejska jest zobowiązana wydać zezwolenie dla tego gatunku GMO, co w wielu krajach spotyka się potem z krytyką.

Właśnie dlatego komisja zdecydowała się wyjść z propozycją, by dać państwom unijnym możliwość ograniczenia importu lub zakazania produktów modyfikowanych genetycznie, nawet jeśli te uzyskają pozytywną opinię Europejskiej Agencji ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) i zostaną dopuszczone do importu na rynek UE.

– To jest gorący kartofel, dlatego kraje członkowskie nie chcą zmian. Obecny system jest idealny dla stolic, bo w razie jakiejś kontrowersyjnej autoryzacji zawsze mogą swojej opinii publicznej powiedzieć, że to decyzja KE – wyjaśnił dyplomata.

Według niego w drugiej połowie roku podczas jednego ze spotkań ministrów rolnictwa UE odbędzie się dyskusja w tej sprawie, ale nie uda się na niej osiągnąć nawet porozumienia, które pozwalałoby otworzyć negocjacje z Parlamentem Europejskim.

– W tej chwili wszystkie kraje są przeciw tej propozycji, tylko nie wszystkie robią to z tych samych powodów – ocenił polityk.  

Propozycje KE spotkały się tuż po ich zaprezentowaniu z krytyką zarówno organizacji ekologicznych, które boją się otwarcia drzwi dla importu GMO na większą skalę, jak i producentów, obawiających się zakłóceń na wspólnym rynku.

Obecnie UE dopuszcza stosowanie w żywności i paszy ponad 70 organizmów genetycznie modyfikowanych, jak kukurydza, soja, rzepak, burak cukrowy.

Zieloni w PE niedawno ostro skrytykowali KE za to, że "przepchnęła" autoryzację 19 produktów GMO w tym samym tygodniu, w którym zaproponowała zmianę zasad systemu autoryzacji. Decyzja dająca zielone światło na import 19 organizmów modyfikowanych genetycznie została podjęta dwa dni po przedstawieniu projektu dającego więcej swobody krajom członkowskim w tej sprawie.

Jak wskazują eksperci, o ile żywność GMO to rzadkość na półkach sklepów w UE, to często organizmy genetycznie modyfikowane występują w importowanej paszy dla zwierząt.

W 2013 r. do UE sprowadzono 36 mln ton soi i mączki sojowej, wykorzystywanej w paszy, co pokrywa 60 proc. zapotrzebowania. Import pochodzi w większości z krajów, w których uprawia się soję GMO.