ARiMR z ważnym apelem do rolników: zgłaszajcie siłę wyższą!

Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) podpowiada, co zrobić, by zachować prawo do otrzymania wsparcia w przypadku, gdy gospodarstwo nie może wywiązać się z podjętych zobowiązań po wystąpieniu np. niekorzystnych zjawisk atmosferycznych. Chodzi o zgłaszanie przez rolników siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności. A może to być np. susza, która – jak wynika z nowego raportu – nadal panoszy się w wielu uprawach.

Nawałnice, wichury, gradobicia – takich zdarzeń doświadczyli w ostatnich tygodniach polscy rolnicy. W rezultacie w uprawach, ale także w budynkach, powstały istotne szkody. Z kolei w ich wyniku rolnicy nie zawsze mogą wywiązać się ze swoich zobowiązań wobec ARiMR. Zatem aby zachować prawo do otrzymania należnych dopłat bezpośrednich czy obszarowych, rolnicy ci powinni niezwłocznie dostarczyć do Agencji oświadczenie o wystąpieniu siły wyższej w gospodarstwie.

Ważne są dowody – od zeznań świadków do protokołu szacowania strat

Jak podkreśla ARiMR, przy składaniu dokumentacji należy uwzględnić dowody w sprawie. Mogą to być: zeznania świadków, opinie biegłych, raporty z oględzin czy protokół szacowania szkód w uprawach sporządzony przez komisję klęskową.

Co więcej, dokumenty powinny trafić do Agencji przed wydaniem decyzji o przyznaniu dopłat za 2026 rok.

Reklama

Reklama

„Jeżeli przedstawione dowody będą uznane przez kierownika biura powiatowego, zachowane zostanie prawo do uzyskania płatności do gruntów rolnych lub zwierząt, których dotyczyło działanie siły wyższej oraz które spełniały warunki kwalifikowalności” – zapewnia w komunikacie ARiMR.

Siła wyższa u rolników – klęski żywiołowe, choroby, wywłaszczenie

Przez pojęcie siły wyższej należy rozumieć nadzwyczajne i nieprzewidywalne okoliczności, niezależne od rolników. Takie, których następstw nie można było uniknąć mimo zachowania należytej staranności.

Przypadki działania siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności to w szczególności:

• śmierć beneficjenta;
• długoterminowa niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu;
• poważna klęska żywiołowa powodująca duże szkody w gospodarstwie rolnym;
• zniszczenie w wyniku wypadku budynków inwentarskich w gospodarstwie rolnym;
• choroba epizootyczna lub choroba roślin lub obecność agrofaga dotykająca, odpowiednio, cały inwentarz żywy lub uprawy należące do beneficjenta lub ich część;
• wywłaszczenie całego lub dużej części gospodarstwa rolnego, jeśli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu złożenia wniosku.

Przy tym powyższy katalog zdarzeń jest katalogiem otwartym. Oznacza to, że kierownik biura powiatowego ARiMR może każde inne zdarzenie uznać za wynik działania siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności.

Siła wyższa a okoliczności nadzwyczajne w gospodarstwach rolników

Ponadto okolicznością nadzwyczajną może być m.in.:

• zniszczenie upraw przez dzikie zwierzęta;
• zniszczenie upraw w wyniku niekorzystnych warunków atmosferycznych, takich jak np. susza, gradobicie, powódź, mróz, piorun, osuwiska ziemi, zalanie na skutek opadów atmosferycznych;
• zniszczenie upraw lub płodów rolnych spowodowane pożarem (z wyjątkiem przypadków będących konsekwencją celowego wypalania);
• wystąpienie organizmów kwarantannowych;
• tymczasowe aresztowanie beneficjenta;
• zagryzienie zwierząt zadeklarowanych do płatności przez dzikie zwierzęta.

Szczegóły są dostępne na portalu ARiMR.

Susza w uprawach – jest szósty raport IUNG

Jako że w katalogu dotyczącym siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności, których mogą doświadczyć rolnicy, znajduje się susza, warto zajrzeć do najnowszego, szóstego w tym roku raportu z Systemu Monitoringu Suszy Rolniczej. Odpowiadający za niego Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa (IUNG) opublikował analizę za okres od 11 maja do 10 lipca 2026 r.

Autorzy stwierdzili w niej występowanie zagrożenia suszą rolniczą dla upraw:

• zbóż jarych;
• zbóż ozimych;
• rzepaku i rzepiku;
• krzewów owocowych;
• drzew owocowych;
• truskawek;
• kukurydzy na ziarno;
• kukurydzy na kiszonkę,;
• warzyw gruntowych;
• tytoniu;
• roślin strączkowych.

Siła wyższa u rolników – niedobór wody nieco mniejszy

Z raportu wynika, ze średnia wartość klimatycznego bilansu wodnego (KBW), wyniosła we wspomnianym okresie -111,8 mm. W porównaniu z poprzednim okresem sześciodekadowym (1 maja – 30 czerwca), wartość ta wzrosła o 17,1 mm.

Przy tym najniższe wartości KBW odnotowano w województwach podkarpackim oraz lubelskim. Jednak wartości wskaźnika w tych regionach uległy niewielkiej poprawie. Bo w woj. podkarpackim wzrosły z -212 mm do -205 mm. Natomiast w województwie lubelskim – z -210 mm do -203 mm.

Podsumowując, susza panoszy się w uprawach na całego. Jednocześnie gospodarstwa ponoszą także straty w wyniku innych negatywnych zjawisk atmosferycznych. Dlatego ARiMR apeluje, by rolnicy bezzwłocznie zgłaszali wystąpienie siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności.

Źródła: ARiMR, IUNG

Przeczytaj również: Monitoring suszy rolniczej przejmie ARiMR?