Odwołanie prezesa HR Smolice – w branży zawrzało

Szerokim echem odbiło się odwołanie dr Karola Marciniaka z funkcji prezesa Hodowli Roślin (HR) Smolice sp. z o.o. W jego obronie protestują pracownicy naukowi i inni przedstawiciele branży hodowlano-nasiennej. Wskazują na doświadczenie i sukcesy dotychczasowego szefa spółki.

Hodowla Roślin Smolice jest polską firmą hodowlano-nasienną. Jej główna działalność to hodowla nowoczesnych odmian roślin rolniczych. To spółka z Grupy IHAR (Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin – Państwowy Instytut Badawczy w Radzikowie).

Pismo protestacyjne branży do decydentów

Decyzję o odwołaniu prezesa HR Smolice została podjęta 20 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu rady nadzorczej tej spółki. W konsekwencji tego ruchu w branży zawrzało, a pismo protestacyjne zostało skierowane do decydentów, w tym m.in. parlamentarzystów. Jego sygnatariusze to:

• Prof. dr hab. Edward S. Gacek – emerytowany dyrektor COBORU w Słupi Wielkiej;
• Prof. dr hab. Marek Mrówczyński – emerytowany dyrektor IOR-PIB w Poznaniu;
• Prof . dr hab. Iwona Bartkowiak-Broda – emerytowana kierownik Zakładu Roślin Oleistych IHAR w Poznaniu;
• Prof. dr hab. Ewa Zimnoch-Guzowska – emerytowana kierownik Zakładu Ziemniaka IHAR w Jadwisinie;
• Prof. dr Tadeusz Michalski – emerytowany profesor, UP w Poznaniu, przewodniczący Polskiego Związku Producentów Kukurydzy;
• Prof. dr hab. Józef Adamczyk – emerytowany profesor, hodowca kukurydzy;
• Mgr inż. Juliusz Młodecki – przewodniczący Krajowego Związku Producentów Rzepaku;
• członkowie Krajowego Zespołu Koordynacyjnego Porejestrowego Doświadczalnictwa Odmianowego.

Odwołanie prezesa HR Smolice bez uzasadnienia?

W ich ocenie decyzja o odwołaniu prezesa HRS Smolice jest zdumiewająca i nieuzasadniona merytorycznie.

„Nasz wielki niepokój budzą argumenty merytoryczne (a właściwie ich brak), którymi kierowali się członkowie Rady Nadzorczej HR Smolice przy podejmowaniu tak kontrowersyjnej i zaskakującej decyzji w odniesieniu do wybitnego specjalisty i menadżera, uznanego w krajowej i zagranicznej branży hodowlano-nasiennej. Całe życie zawodowe poświęcił pracy w hodowli roślin i w nasiennictwie. Najpierw przez 30 lat w firmie DANKO, a ostatnie 7 lat w Smolicach” – czytamy w piśmie.

Ponadto wymieniono w nim ważne osiągniecia dr Marciniaka w obu podmiotach. Między innymi to, że w Smolicach przeprowadził modernizację i rozbudowę nasiennictwa kukurydzy. Dzięki temu jakość nasion ze Smolic jest dziś z najwyższej półki. Przeprowadził również inwestycje w unowocześnienie programów hodowlanych, by nie tylko w kukurydzy spółka miała szansę konkurować z hodowlą zagraniczną. Dodatkowo stworzył zespół marketingowy i wprowadził nową strategię rynkową. W rezultacie sprzedaż nasion kukurydzy stopniowo wzrasta, pomimo olbrzymiej presji światowych gigantów.

„W związku z powyższym mamy poważne obawy, czy członkowie Rady Nadzorczej uwzględnili wszystkie istotne aspekty merytoryczne. A zwłaszcza dotychczasowe osiągnięcia i zasługi dr Karola Marciniaka dla polskiej hodowli roślin i nasiennictwa podczas podejmowania tak ważnej decyzji kadrowej dla spółki” – wskazują protestujący przeciw odwołaniu prezesa HR Smolice.

Niebezpieczna decyzja dla przyszłości spółki

Jednocześnie przypominają, że Marciniak, oprócz zaangażowania w zarządzaniu firmą, zawsze był aktywny na rzecz rozwoju całego polskiego sektora hodowlano-nasiennego. Bo np. był – i po przerwie znowu jest – prezesem Polskiej Izby Nasiennej. Co więcej, działa także w innych branżowych gremiach, w tym międzynarodowych.

„Już tylko zarządzanie placówką hodowlano-nasienną wymaga od jej menadżera znajomości teoretycznych podstaw w obszarach genetyki, hodowli roślin i nasiennictwa. W pracach hodowlanych stosowane są najnowsze, wyrafinowane techniki i metody hodowlane, które na bieżąco uwzględnia się w procesie zarządzania jednostką hodowlaną. Bez ich znajomości przez kierującego spółką, trudno sobie wyobrazić dynamiczne zarządzanie w tak bardzo zmiennych uwarunkowaniach” – brzmi dalej pismo.

Jego autorzy uważają, że podjęta decyzja rady nadzorczej jest bardzo niebezpieczna dla przyszłości spółki w Smolicach. Szczególnie w zakresie hodowli kukurydzy, ale i pozostałych gatunków roślin . Zwłaszcza że mamy w kraju niewiele spółek hodowlano-nasiennych tak konkurencyjnych dla zagranicznych firm w zakresie kukurydzy.

Odwołanie prezesa HR Smolice z poważnymi konsekwencjami

Przedstawiciele branży uważają, że odwołanie Karola Marciniaka ze stanowiska prezesa HR Smolice na dwa lata przed jego emeryturą jest wysoce niefortunne.

„Do czasu przejścia na emeryturę, dr K. Marciniak mógłby utrwalić dotychczasowe osiągnięcia spółki i wzmocnić merytorycznie i ekonomicznie niekwestionowaną pozycję hodowlano-nasienną Spółki HR Smolice. Jednocześnie w tym czasie mógłby przygotować merytorycznie swojego następcę, który zagwarantowałby utrzymanie i rozwój spółki w kraju i zagranicą” – przekonują sygnatariusze wystąpienia.

Jak dodają, przewidywane perturbacje w działalności HR Smolice mogą mieć poważne, negatywne skutki. Chodzi o ograniczenie dostępności rodzimych odmian i ich materiału siewnego na krajowym rynku. W rezultacie doprowadziłoby to do stopniowego zmonopolizowania rynku krajowego przez zagraniczne koncerny hodowlano-nasienne. Zatem drastycznie może zmniejszyć się dostępność tańszego, krajowego materiału siewnego.

IHAR: samodzielna decyzja rady nadzorczej

„Jako przedstawiciele nauki i sektora hodowlano-nasiennego w kraju, wyrażamy swoje głębokie zaniepokojenie odwołaniem dr Karola Marciniaka za stanowiska prezesa Spółki HR Smolice (…). Jest to decyzja, która może zmniejszyć konkurencyjność krajowej branży hodowlano-nasiennej, a nawet jej likwidacji, na której na pewno zależy zagranicznym firmom nasiennym. Inną, nie mniej ważną konsekwencją tej decyzji, może być wzrost cen materiału siewnego dla rolników. Będziemy wdzięczni za rozważenie możliwości odwołania przedmiotowej decyzji Rady Nadzorczej Spółki HR Smolice” – podsumowano pismo protestacyjne.

Skontaktowaliśmy się w tej sprawie z Instytutem Hodowli i Aklimatyzacji Roślin – PIB w Radzikowie. W odpowiedzi na pytanie o przyczyny decyzji i możliwość jej zmiany IHAR poinformował, że: „odwołanie Prezesa Zarządu Spółki Hodowla Roślin Smolice Sp. z o.o. Grupa IHAR spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Smolicach Pana dr. Karola Marciniaka stanowiło samodzielną decyzję Rady Nadzorczej Spółki działającej na podstawie  § 16 ust. 4 pkt 2 Aktu założycielskiego Spółki, podjętą w ramach sprawowanego przez Radę stałego nadzoru nad działalnością Spółki we wszystkich dziedzinach jej działalności, w tym w zakresie nadzoru nad prowadzeniem spraw Spółki i bieżącym zarządzaniem jej działalnością”.

Przeczytaj również: Cyfryzacja pasiek stanie się faktem? Pszczelarze w MRiRW