Na co trzeba zwrócić uwagę w integrowanej produkcji rzepaku?

Zobacz galerię (1)

Producenci rolni zainteresowani przystąpieniem do integrowanej produkcji rzepaku ozimego  powinni zapoznać się z wymaganiami jakie w niej obowiązują. Można je znaleźć w metodyce integrowanej produkcji rzepaku ozimego. W przyszłym roku wchodzą nowe, zaostrzone wymagania w tym zakresie.

Wykaz obligatoryjnych (obowiązkowych) czynności i zabiegów w integrowanej produkcji rzepaku ozimego (zgodność 100 proc. tj. 17 punktów)

• Stosowanie co najmniej 4-letniej przerwy w uprawie rzepaku w płodozmianie
• Nie uprawianie roślin z rodziny kapustowatych jako plon główny i poplon
• Dobór odmian rekomendowanych w ramach PDO
• Wykonanie po zbiorze przedplonu zespołu zabiegów uprawowych
• Stosowanie kwalifikowanego i zaprawionego materiału siewnego i wykonanie siewu w odpowiednim dla danego rejonu terminie, z właściwą normą i parametrami siewu
• Wykonywanie badania pH gleby i zawartości głównych składników pokarmowych (NPK, S) zgodnie z cyklami wskazanymi w metodyce potwierdzone dokumentami
• Stosowanie w odpowiednich terminach i dawkach nawożenie makro- i mikroelementami w zależności od typu i pH gleby po uprzednim przeprowadzeniu bilansu składników pokarmowych potwierdzone dokumentami
• W chemicznej regulacji zachwaszczenia właściwe zastosowanie powschodowe jesienią herbicydu w odpowiedniej dawce, z uwzględnieniem poziomu wrażliwości chwastów i progów szkodliwości
• Monitorowanie (minimum raz w tygodniu) od momentu wschodów do początku dojrzewania występowania chorób (sucha zgnilizna kapustnych, czerń krzyżowych, kiła kapusty, szara pleśń, zgnilizna twardzikowa, wirus żółtaczki rzepy i inne)
• Monitorowanie (minimum raz w tygodniu) od momentu wschodów do początku dojrzewania występowania szkodników (śmietka kapuściana, mszyce, pchełki, chowacze, słodyszek rzepakowy, pryszczarek kapustnik i inne) z zastosowaniem właściwych metod (bezpośrednia lustracja roślin, żółte naczynia, itp.)
• Stosowanie środków ochrony roślin wyłącznie z wykazu środków zalecanych w integrowanej produkcji rzepaku
• Stosowanie środków ochrony roślin po przekroczeniu wartości progu szkodliwości dla chorób i szkodników z wykorzystaniem systemu prognozowania (SPEC) i (lub) Platformy Sygnalizacji Agrofagów
• Włączenie do programu ochrony przed chorobami i szkodnikami preparatów mikrobiologicznych (przynajmniej jeden z zabiegów powinien być wykonany preparatem mikrobiologicznym).
• W przypadku wykonania więcej niż jednego zabiegu należy stosować rotacyjnie substancje czynne środków ochrony roślin z różnych grup chemicznych w celu zapobiegania zjawisku uodparniania się agrofagów (chwastów, szkodników i patogenów) z uwzględnieniem zakresu ochrony w poprzednich sezonach
• Umieszczenie „domków” dla murarek lub kopców dla trzmieli w ilości przynajmniej 1 na 5 ha, a w przypadku większych plantacji – kilku sztuk
• Stworzenie odpowiednich warunków do obecności ptaków drapieżnych, tj. ustawienie tyczek spoczynkowych w ilości przynajmniej 1 na 5 ha, a w przypadku większych plantacji – kilku sztuk
• Prowadzenie uprawy w sposób ograniczający do minimum potrzebę zwalczania chwastów, bez zabiegu desykacji przed zbiorem.

Realizację wszystkich wymogów z listy obligatoryjnych czynności i zabiegów w systemie integrowanej produkcji należy udokumentować w notatniku integrowanej produkcji roślin.

Oprócz tego rolnik musi spełnić tzw. wymagania podstawowe, dodatkowe oraz zalecenia, które zawarte są w liście kontrolnej dla upraw rolniczych.

Wymagania podstawowe (zgodność 100 proc. tj. 28 punkty)

1. Czy producent prowadzi produkcję i ochronę roślin według szczegółowych metodyk zatwierdzonych przez Głównego Inspektora?
2. Czy producent posiada aktualne szkolenie IP potwierdzone zaświadczeniem z zastrzeżeniem art. 64 ust. 4, 5, 7 i 8 ustawy o środkach ochrony roślin?
3. Czy producent stosuje środki ochrony roślin wyłącznie z wykazu środków zalecanych do IP
4. Czy w gospodarstwie znajdują się i są przechowywane wszystkie wymagane dokumenty (np. metodyki, notatniki)?
5. Czy Notatnik IP jest prowadzony prawidłowo i na bieżąco?
6. Czy producent systematycznie dokonuje obserwacji kontrolnych upraw i odnotowuje je w notatniku?
7. Czy producent postępuje z pustymi opakowaniami po środkach ochrony roślin i środkami przeterminowanymi zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa?
8. Czy ochrona chemiczna roślin jest zastępowana metodami alternatywnymi wszędzie tam gdzie jest to uzasadnione?
9. Czy ochrona chemiczna roślin jest prowadzona w oparciu o progi zagrożenia i sygnalizację organizmów szkodliwych (tam gdzie to jest możliwe)?
10. Czy zabiegi środkami ochrony roślin są wykonywane wyłącznie przez osoby posiadające aktualne, na czas wykonywania zabiegów, zaświadczenie o ukończeniu szkolenia w zakresie stosowania środków ochrony roślin lub doradztwa dotyczącego środków ochrony roślin, lub integrowanej produkcji roślin, lub innego dokumentu potwierdzającego uprawnienia do stosowania środków ochrony roślin?
11. Czy aplikowane środki ochrony roślin są dopuszczone do stosowania w danej uprawie – roślinie?
12. Czy każde zastosowanie środków ochrony roślin jest zanotowane w Notatniku IP z uwzględnieniem powodu stosowania, daty i miejsca stosowania oraz powierzchni uprawy, dawki preparatu i ilości cieczy użytkowej na jednostkę powierzchni?
13. Czy zabiegi ochrony roślin były przeprowadzane w odpowiednich warunkach (optymalna temperatura, wiatr poniżej 4m/s)?
14. Czy przestrzega się rotacji substancji czynnych środków ochrony roślin wykorzystywanych do wykonywania zabiegów – jeżeli jest to możliwe?
15. Czy producent ogranicza liczbę zabiegów i ilość stosowanych środków ochrony roślin do niezbędnego minimum?
16. Czy producent posiada urządzenia pomiarowe pozwalające dokładnie określić ilość odmierzanego środka ochrony roślin?
17. Czy warunki bezpiecznego stosowania środków określone w etykietach są przestrzegane?
18. Czy producent przestrzega zapisów etykiety dotyczących zachowania środków ostrożności związanych z ochroną środowiska naturalnego tj. np. zachowania stref ochronnych i bezpiecznych odległości od terenów nieużytkowanych rolniczo?
19. Czy przestrzegane są okresy prewencji i karencji?
20. Czy nie są przekraczane dawki oraz maksymalna liczba zabiegów w sezonie wegetacyjnym określona w etykiecie środka ochrony roślin?
21. Czy opryskiwacze wymienione w Notatniku IP są sprawne i mają aktualne badania techniczne?
22. Czy producent przeprowadza systematyczną kalibrację opryskiwacza/-y?
23. Czy producent posiada wydzielone miejsce do napełniania i mycia opryskiwacza?
24. Czy postępowanie z resztkami cieczy użytkowej jest zgodne z zapisami w etykietach środków ochrony roślin?
25. Czy środki ochrony roślin są przechowywane w oznakowanym zamkniętym pomieszczeniu w sposób zabezpieczający przed skażeniem środowiska?
26. Czy wszystkie środki ochrony roślin są przechowywane wyłącznie w oryginalnych opakowaniach?
27. Czy producent IP przestrzega przy produkcji roślin zasad higieniczno-sanitarnych, w szczególności określonych w metodykach?
28. Czy są zapewnione odpowiednie warunki dla rozwoju i ochrony pożytecznych organizmów?

W przypadku wymagań dodatkowych dla polowych upraw rolniczych zgodność musi wynosić minimum 50 proc. tj. 8 punktów.

Wymagania dodatkowe dla polowych upraw rolniczych:

• Czy uprawiane odmiany roślin zostały dobrane pod kątem integrowanej produkcji roślin?
• Czy każde pole jest oznaczona zgodnie z wpisem w Notatniku IP?
• Czy producent wykonał wszystkie niezbędne zabiegi agrotechniczne zgodnie z metodykami IP?
• Czy w uprawach jest stosowany zalecany międzyplon?
• Czy w gospodarstwie prowadzi się działania ograniczające erozję gleby?
• Czy do wykonania zabiegu zostały używane opryskiwacze wyszczególnione w notatniku IP?
• Czy maszyny do stosowania nawozów są utrzymane w dobrym stanie technicznym?
• Czy maszyny do stosowania nawozów umożliwiają dokładne ustalenie dawki?
• Czy każde zastosowane nawożenie jest zanotowane z uwzględnieniem formy, rodzaju, daty stosowania, ilości oraz miejsca stosowania i powierzchni?
• Czy nawozy są magazynowane w oddzielnym, wyznaczonym do tego celu pomieszczeniu, w sposób zabezpieczający przed skażeniem środowiska?
• Czy producent zabezpiecza puste opakowania po środkach ochrony roślin przed dostępem osób postronnych?
• Czy producent posiada odpowiednio przygotowane miejsce do zbierania odpadów i odrzuconych płodów rolnych?
• Czy w pobliżu miejsc pracy znajdują się apteczki pierwszej pomocy medycznej?
• Czy w gospodarstwie są wyraźnie oznaczone miejsca niebezpieczne np. miejsca przechowywania środków ochrony roślin?
• Czy producent korzysta z usług doradczych?

Zalecenia (realizacja minimum 20 proc. tj. 2 punktów)

1. Czy dla gospodarstwa są sporządzone mapy glebowe?
2. Czy nawozy nieorganiczne są magazynowane w czystym i suchym pomieszczeniu?
3. Czy wykonano analizę chemiczną nawozów organicznych na zawartość składników pokarmowych?
4. Czy oświetlenie w pomieszczeniu gdzie przechowywane są środki ochrony roślin umożliwia odczytywanie informacji zawartych na opakowaniach środków ochrony roślin?
5. Czy producent wie jak należy postępować w przypadku rozlania lub rozsypania się środków ochrony roślin i czy ma narzędzia do przeciwdziałania takiemu zagrożeniu?
6. Czy producent ogranicza dostęp do kluczy i magazynu, w którym przechowuje środki ochrony roślin, osobom niemającym uprawnień w zakresie ich stosowania?
7. Czy producent przechowuje w gospodarstwie tylko środki ochrony roślin dopuszczone do stosowania w uprawianych przez siebie gatunkach?
8. Czy producent pogłębia wiedzę na spotkaniach, kursach lub konferencjach poświęconych integrowanej produkcji roślin?

Źródło: Jajor E., Strażyński P., Mrówczyński M. (red.) 2023: Metodyka integrowanej produkcji rzepaku ozimego.

• Krok po kroku w zakresie doboru odmian, nawożenia i ochrony. Zamów prenumeratę miesięcznika "Nowoczesna Uprawa" już teraz